متل مُشک و موریز

متل از آقای رامین طهماسبی راکی:
 
یه روزگاری یه مُشک ( 1 ) و یه موریز ( 2 ) وایک( 3 ) زندیی( 4 ) اکردن . یه روز یه سرسرپا (5 ) گیرسون اوید ، نهادنس من دیگ و او رهدن سرس  و تش ور کردن(6 )زیر دیگ . (7 )مُشک گود ای موریز ایما  نه او داریم و نه هیوه (8 ) بیو  یکیمون بریم سی هیوه یکیمون بریم سی او . هر که زیتر( 9 ) اوید سرسرپانه بخوره . مشک رهد سی هیوه و موریز رهد سی او . موریز تنده (10 ) رهد او  اورد و  اوی . وخته (11 )  رسید ، دید مشک نویده  تی  خوس گود : مو (12 )  ز  خوم مشک نه ویده  ، خوم همه سرسرپانه اخورم . اوید دس زید به دیگ دستس سوهد (13 ) پا زید به دیگ پاس سوهد . اوید پوز بنه به دیگ وا همچی وست به دیگ و همچو سوهد و مرد . یه ساعت بعد موشک اوید دید موریز نویده تی خوس گود : موریز خو  نویدهبنشینم سر کیف و  به نم دل همه سرسرپانه بخورم . اوید زیر دیگ بست و ملاقه زی من دیگ که سرسرپانه بخوره یهو پا موریز اوید من ملاقه . لاش موریزه  درورد  و  مشک دس زی به اقهو زی وا بنگ بو  و هی خاک رهد من سرس که موریز جون جاهل وست به دیچی (14 )  مرد . من گریوه و زاری بید که کلا (15 ) اوید و گود : چته چته مشک خای (16 ) به سر  .  مشک گود : مشک خای به سر موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . کلا یه دفه تمام بالاس سیا وابیدن . کلا  فر داد و رهد کل یه چشمه  سر یه دار ( 17 )  نشست . دار بس گود : چته چته  کلا سیا  پر . کلا گود : کلا سیا پر ، مشک خای به سر ، موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . دارم پراس رهستس (18 ). چشمه گود : چته چته دار پر  رهده . دار گود : دار پر  رهده ، کلا  سیا پر ، مشک خای به سر ، موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . چشمه هم اوس خینالی (19 )  آبید . پازنون( 20 ) اویدن او بخورن دیدن چشمه خینالیه . گودن (21 ) : چته چته چشمه خینالی . چشمه گود : چشمه خینالی ، دار پر رهده ، کلا سیا پر ، مشک خای به سر ، موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . پازنونم تیکل ( 22 ) آبیدن و سرانه ورندن بلم ( 23 )   و  او  نخردن . پازنون تشنه اویدن  غله ( 24 )بخورن . غله ها گودن : چته چته پازنون تیکل . پازنون گودن : پازنون تیکل ، چشمه خینالی ، دار  پر رهده ، کلا سیا پر ، مشک خای به سر ، آموریز جون جاهل وست به دیچی مرد . غله ها هم سرآزیر(25 ) آبیدن   و درگشتن. اومال ( 26 )  اوید او بده به غله ها . دید غله هاسرآزیرن . گود : چته چته  غله درگشته  ( 27 ). غله ها گودن : غله ها سرآزیر ، پازنون تیکل ، چشمه خینالی ، دار  پر رهده ، کلا سیا پر ، مشک خای به سر ، موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . اومالم وا  بیل زید من  کد ( 28 ) خوس و کدس بورست ( 29 )  . دهدرس ( 30 )  اوید سی  بووس ( 31 ) شولوا ( 32 ) اورد یهو دید بووس کدس بورسته ( 33 )  گد : چته چته بوو کد بریده . بووس گود بوو کد بریده ، غله ها سرآزیر ، پازنون تیکل ، چشمه خینالی ، دار  پر رهده ، کلا سیا پر ، مشک خای به سر ، موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . دهدرم شولوانه رِهد ( 34 )  من سرس و سرس سوهد و رِهد ( 35 ) تی  داس . داس گود چته چته دهدر سر سوده ( 36 ) . دهدر گود : دهدر سر سوده ، بوو کد بریده ، غله ها سرآزیر، پازنون تیکل ، چشمه خینالی ، دار  پر رهده ، کلا سیا پر ، مشک خای به سر ، موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . داس که داشت نون تیری (37 ) اپوهد (38  ) خوسه وند (  39  ) سر تووه ( 40 ) داغ و شروع کرد به سوهدن .  زنه همساسون( 41 )  اوید  چمت (  42   ) اورد که تش بوره ،دید  دالو ( 43 )  اینی (44 )  سوسه بس گود : چته چته دالو چز و وز ( 45 )  . دالو گوهد : دالو چز و  وز ، دهدر سر سوده ، بوو کد بریده ، غله ها سرآزیر، پازنون تیکل ، چشمه خینالی ، دار  پر رهده ، کلا سیا پر ، مشک خای به سر ، موریز جون جاهل وست به دیچی مرد . زنه همسا  هم تیر ِ  توسی نه(46  ) ورداشت و زید من سر خوس و سر خوس اشکناد (47 ) و ...
یادس بخیر چنده زمونای قدیم همه وایک خو  بیدن و به تنگ و تفاق یکیدی بیدن . سی یکیدی  امردن و به یک پی ابردن .  ای متل یه دفه  مُنه یاد شعر سعدی وند که گود :
 بنی آدم اعضای یک پیکرند که در آفرینش ز یک گوهرند
  چو عضوی بدرد آورد روزگار  دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بی غمینشاید که نامت نهند آدمی
--------------------------------------------
1 – مشک : موش  2 – موریز : مورچه  3 – وایک : با هم4–زندیی : زندگی  5– سرسرپا : کله پاچه  6  - تش ور کردن : آتش روشن کردن7-  آ : آقا  8 - هیوه : هیزم 9– زیتر : زودتر 10 – تنده : زود ، سریع 11– وخته : وقتی  12– مو  ز خوم : خوش به حال خودم 13– سوهد : سوخت 14–دیچی : دیگچه 15– کلا : کلاغ  16– خای : خاک 17– دار : درخت 18– رهستس : ریخت19– خینالی : خون آلود 20 – پازنون : گوزن ها 21– گودن : گفتند 22 -  تیکل :بز شاخ شکسته ، گوزن شاخ شکسته 23 – بلم : پایین 24 - غله : گندم و جو 25 – سروازیر یا سرآزیر : سر به زیر افکندن از شدت ناراحتی ، خمیده شدن  26– اومال : آبیار   27 – درگشته : واژگون شده 28– کد : کمر 29– بورست : برید ، شکست 30– دهدرس : دخترش 31– بووس : پدرش 32 -  شولوا : شوربا ، آش 33 – بورسته : بریده 34–رِهد : ریخت 35– رَهد : رفت 36– سوده : سوخته 37 –  نون تیری : نان فطیر 38– اپوهد : می پخت 39 - وند : انداخت ، پرت کرد 40– تووه : تابه 41– همساسون : همسایه آنها  42 – چمت : هیزم نیم سوز برای انتقال آتش از خانه ای به خانه ای دیگر برای گرمایش و پخت غذا43–دالو : پیرزن 44 – اینی : در حال ِ 45– چز و  وز : صدای کباب شدن گوشت ، جزغاله شدن46-  تیر توسی : تیر ، وردنه و ساج نان پزی 47– اشکناد : شکست ( شکستن عمدی )
 
 
 
/ 7 نظر / 3 بازدید
سوئد

سلام . خیلی قشنگه مرسی. ممنون از شما آقای عبدالهی و آقای رامین عزیز. موفق و موید باشید.

نادر اسدی

درود وصد درود به شما جناب آقای طهماسبی.متل خیلی جالوی بید, مونه وه یاد کوچیریام وند که بوم سیم تعریف ایکرد. کلا’ زه یادم رهده بی.(همه ما درگذشته با همین متلها سرمان گرم می شد , اتحاد و همیاری داشتیم اما حالا چی؟ متاسفانه باپیشرفت تکنولوژی امروزی, گذشته رافرا موش کرده ا یم ...امیداست از طریق همین برنامه ها دوباره آن روزهای شیرین زنده شود.آرزوی توفیق روز افزون برای شما برادر ارجمند داریم.

کیان

درود بر شما.متل بسیار جالبی بود.لذت بردیم و خاطراتی را برای ما زنده کرد.با اینکه متل است ای کاش آ را به مشک و موریز نسبت نمی دادید.با سپاس از همت و پشتکار شما.

مهران

سلام و درود بر شما بختیاری دوستان این متل را برای مادربزرگم خواندم خیلی خوشش آمد و گریه کرد و گفت بگو دا خدا آقای عبدالهی و رامین را پیر بکنه یاد ایل و مال و پدر مادر مرحوم خودم افتادم . آقای رامین چندسالش است و چه کس است

بهروز

با درودي بي رياو مخلصانه به آن كسي كه در غريبانه ترين زمانه كه فرهنگ بختياري به علت نداشتن دلسوزاني همچون جنابعالي و دوستان نتوانسته داشته هاي ايل غيور بختياري را به نسل هاي بعدي انتقال دهند و متاسفانه تنها جك هاي (يه لري بود ... )صحبت و بزم عام و خاص شده و اسف بار تر آنكه غالباً خود بختياري ها بيشتر به اين دامن مي زنند. هرچند كه اين خود نيرنگ آنهايي است كه دوست ندارند بختياري خودش را بشناسد و بداند كه كيست ! بهرحال دير يا زود همه بخود مي آيند و در پي اصل خود خواهند گشت كسي كه كو دور شد از اصل خويش باز جويد روزگار وصل خويش با پوزش از شما چند مورد در نگارش بنظرم صحيح نيامد كه به آن اشاره مي كنم. سطر هشتم--------نويدهبنشينم ------نويده بنشينم--ه و ب وصل شده سطر دوازدهم بقيه را بعد مي نويسم

محمد ط

با عرض سلام متل زیبایی بود، با اینکه قبلا این داستان را از بزرگترها شنیده بودم اما وقتی که دوباره اون رو خوندم برایم خیلی تازگی داشت. با تشکر از زحمات شما