پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

بختیاری و حفظ محیط زیست ...

بختیاری و حفظ محیط زیست ...

... دو تا پل نرهیل داشت. اوردسون و جفت ناهاد به گردن سون و کنداره[1] هیشه[2] هم ناهاد سرس و گالا[3] هیشه گیر داد بس که نووفته. دو لنده[4] گندم هم ناهاد ای تک و او تک هیش سر جفت[5] و ز زیر وا بند بست سون...

گدم: تاته قوات وات بیام؟

بی یو که بگوهه هری یا نه؛ گد: تربه نه وردار و بیو  ز دینم!

تربه سوک[6] بید! دستامه ز منه بنداس دروردم و ناهادمس به کول و وستم وا ره...

تاته قوات هیشه ناهاد به کار و به نیا چن تا هیل[7] زید. منستی مهندسیه که اخو نشخه ساختمون بریزه! ز لم[8] تا به رُه[9] پنشتا[10] هیل زید.

گدم: تاته په هیم یو شهم[11] زیدنه؟ یه خط اکشی و تموم؟

تاته قوات گد: بووم! به زمینی که اخویم شهم بزنیم اگویم یه چوگا. اسو منه زمینه چن تا هیل ازنیم و مابین هر هیله بس اگون یه شُپ[12]. شپ ازنیم که تهم[13] دادن قشنگ و خوو انجم وابووه و تهما نریسن سر یک یا جایی زس بی تهم نه مهنه و یا تنک نوابووه! سر هیل و منه شپ تهم ادیم تا نه زمین بی تهم به مهنه و نه گندما ز بین برون...

تربه نه زم استید و هالیس کرد. اسو پرس کرد ز کندم و یه بندسه وند سر شون.

واستاد و ریسه کرد به آسمون و یه چی منه دلس گد. نخواستم زس پرس کنم که چه گده... دیندا دسته ناهاد سر لوا و بهد ناهادس سر تیگپ. یه دسته هم ناهاد زیر تربه و یه دسته هم کرد منس و یه مست گندم درورد و پیشکینید[14] سر گل[15] و گد: یو سی بالنده،[16] یو سی چرنده - باقیسم خدا برکت بده سی هونه واده ... ای داد بی داد! ایما چندی به خوو مندیمه! یو به نیا به فرگ بالنده و چرنده هد و دیندا به فرگ هونه وادسه اسو ایما چه!  

جا خوم نشستم و رهدم منه فرگ! منه دلم خوندم:

  آخومی لول ز خومی، ز فرگ لیشم – هی به خوم نازستم که مو زس به پیشم

دیندا مال دیدم خومه به درس مکتو – دست و دل وازی ایل، ورداشتم اِز خو

...

(ستین بختیاری)

 



[1] - کند= دار، ته دار، انتهای خیش

[2] - خیش، خیش را

[3] - گالاهین، تیغه ی آهنین خیش

[4] - کیسه ی کوچک، انبان کوچک

[5] - یوغ، چوبی که بر گردن یک جفت گاو قرار دهند.

[6] -سبک

[7] - شیار،چوگا کشیدن

[8] -پایین

[9] بالا

[10] - پنج تا

[11] - شخم

[12]-به هر بخش از تقسیم بندی زمین یک شپ گفته می شود

[13] - تخم، بذر

[14] -افشاند، پخش کرد

[15] - خاک، زمین

[16] -پرنده

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٥٦ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم