پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

جا خرمنا و ...

... چن روز اَو ناهادن بی منه جا خرمنا و چن تا چاربا و هر و قاطر و گا هم منس در دادن تا خوو پاتلنس بکنن. هی کَه هم ارهدن منس که خوو کَه گلس یک بگره. به نیا ریسه هلیک کردن و هشتنس تا خوو افتو بخوره؛ دیندا هم که یه غا رزگ آوید، بردتره اوردن و سرس دِر دادن تا دنگ آوید...
ایما بچه یل دلمون اخواست که یه غا برتره بدن دستمون و درس بدیم و واس بوازیم . گاتاوخت هم ز خومون صدا ماشین ادروردیم و ...
کاسردار که بالا خرمن سر یه بردی نشسته بید، شوکنید بمون و گد: بسه دیه! مر اخوین هاکلونس بکنین! برتره برین به در! ار راست اگوین بیاین وا یک گشتی بگرین بنیهرم کی، کینه ازنه به گل! دادن مون به گشتی. 
منه گشتی هچ شانس نداشتم هی ازهنستم به گل! ز شانس به خوو، نه ز دووارته که ز چن وارته وستم وا یه جغله نکره! رهد زیر گووم و بردم نُک سر و اوردم به لم و تا پام رسید به گل، پاپلیچکم داد و پهلیا پهلی زیدم سر گل دنگ خرمن و ... سرم گیز اخرد منستی دنیا دُر اخوره ... دو تا ز دنده هام بهرست و کورین مرکم اشکست و شونم هم ز جا رهد و ... هنی دردم اکنه!

با سپاس ز آشهرام گرام که قشنگ ورگنیدس...
Shahram Nassir - ناهادن بی nahaaden be = نهاده بودند؛ ول داده بودند
- جا خرمنا jaa kharmenaa = خرمنگاه
- چاربا chaarbaa (چاربو) = چارپا = چهارپا
- هر har = خر؛ درازگوش
- گا gaa = گاو
- دِردادن derdaden = گرداندند؛ چرخاندند
- پاتلن paateln = پایکوفته؛ پایمال
- ارهدن erahden = می ریختند
- که گل kah gel = کاهگل
- یک بگره yak begere = بگیرد؛ هم بیاید
- به نیا nia (به نیها) = زود؛ از پیش
- هلیک halik = هموار؛ صاف و صیقل
- هشتنس heshtenes = گذاشتندش؛ رهایش کردند
- دیندا dindaa = سپس؛ پس آنگه
- غا ghaa (خا) = اندک؛ کم
- رزگ rezg = خشک
- بردتره bardtore = برد+ تره = سنگ غلتان = غلتک سنگی
- دنگ deng = سفت؛ سخت
- درس بدیم derres bedim = بگردانیمش
- واس بوازیم vad bewazim = باهاش بازی کنیم
- شوکنید shokneed (شُگنید) = تشر زد
- هاکلون haakeloon = خاکدان؛ خاکباره؛ خاکآلود
- بنیهرم beniahrom = ببینم
- ازهنستم به گل ezanhnestom be gel = زمین میخوردم
- جغله نکره jeghele nakere = پسرک درشت اندام
- پاپلیچک paaplichak = پاپیچک؛ پست پا (فن کشتی)
- پهلیاپهلی pahliavahli (پهلی وا پهلی) = پهلو به پهلو
گیز geez = گیج
- در اخوره der ekhore = میگردد، می چرخد
- بهرست bohrest = برید
- کورین =نوک، تیزی
- مرک merk = آرنج
- شون shoon = شانه
- زجا رهد ze jaa rahd = از جا در رفت
- هنی hanni = هنوز

ستین بختیاری

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٠٦ ‎ب.ظ ; شنبه ۱ شهریور ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم