پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

جراحی بختیاری و تگله(بخیه) زیدن وا[1] تال[2] دین[3] اسب

جراحی بختیاری و تگله(بخیه) زیدن وا[1] تال[2] دین[3] اسب

... مالخدا[4] پیا خووی بید و ز خووی هیچی کم نداشت؛ هم ز گفت و لفت و هم ز کد و بالا، پیایی بید به تموم مهنا بختیاری. منه ری[5]پهن و مِردونس تهنا جا یه زهم[6] باریکی ز گوشه لو[7] تا دین ایلوارس[8] تیانه[9] به خوس ادُهد[10]... گاشد[11] که ز تُر تی[12] مو و هونون[13] که وابام[14] بیدن فهمست[15] که خوس سر تاله[16] واز کرد و گد: 


گویل بختیاری! ادونین[17] که نیاترون[18] چی دون[19] مون غلوه[20]بیدن و منه و هر کاری ز مردم ایل  کار گُش[21] بیدن و کارا دشخواره[22] هم خسون[23] انجم ادادن[24] و  ... 
زهم ِ منه ریمه ابینین؟ یو جا لغه[25] اسبه! یه اسب هار و تور[26]داشتیم که سرکش بید و تهنا بووم اترست[27] وادارس[28] و سوارس وابووه؛اسمس خرسان بید. کوچیر که بیدم، یه کرت[29] ز پشت سرس رد وابیدم به لغه زید منه ریم. ز گوشه لو تا دین ایلوارمه تیلیشنید... [30]
اوسو[31] نه حکیم[32] بید و نه تال تگله[33] که چی امروز تگلس بزنن؛ بووم ز دین اسب خرسان چن تا تال کند و کرد به سیزن[34] و زهم لومه دُهد[35]؛ ز دین ایلوارم تا گوشه لومه تگله زید که منستی تگله ها دست یه حکیم جراحه! ... جاسه[36] ابینین که منده اما بووم[37] ز یه حکیم جراح هم بهدر[38] دهدس[39] و بهد چن ماه هم خوو آوید...


اخوم بگوم که: درواستی[40] و لابدی و سختی آدمه به یه پاره کارا اواداره که همو کار سرتال خیر ابووه؛ اما خداییس مردم بختیاری، هم نوآور بیدن و هم خوش فرگ؛ یونه که ایما به نیایل مون سربلندیم و بسون افتخار اکنیم...

 



[1] - با

[2] - تار، نخ

[3] - دم

[4] - خدای مال، صاحب خانه،

[5] -چهره، صورت

[6] - زخم

[7] - لب

[8] - تا انتهای آرواره اش

[9]  - چشم ها را

[10] - به خودش می دوخت

[11] - گاه شاید، شاید

[12] - از مسیر دید، از جهت نگاه کردن

[13] - آنها

[14] - همراهم

[15] - فهمید

[16] - سر نخ، سر حرف

[17] - می دانید

[18] - گذشتگان

[19] - دانا

[20] - بسیار، زیاد

[21] - کارگشا

[22] - کارهای دشوار را

[23] - خودشان

[24] - انجام می دادند

[25] - لگد

[26] - چموش، سرکش

[27] - می توانست

[28] - نگهش بدارد

[29] -  یکبار

[30] - پاره کرد، شکافت، شکافته کرد

[31] - آنگاه، آنوقت

[32] - پزشک

[33] - نه نخ بخیه

[34] - سوزن

[35] - دوخت

[36] - جایش را

[37] - پدرم

[38] - بهتر

[39] - دوختش

[40] - نیاز

ستین بختیاری

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٤ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم