پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

روشنگری در باره ی چم (معنی)واژگان بختیاری بکار رفته در سروده ی زیر

«گین» خوت و ای دلم، کمتر به «چُمنِس»
«گین» و «خش» «بَرِس» به دل، به قهر نه «رُمنِس»

خوت دونی دل نازکه، یه دم به «لَونِس»
چی بچه، منه «تهده»،به ناز به «جُمنِس»
گین* نخست به چم جان است- (گین خوت و گین کُرُم(جان تو و جان پسرم، گینمی!0جانمی! و ...) 
گین* دوم به چم آراسته، قشنگ، زیبا، پسندیده و ...(چندی گین راستس کردی!چقدر قشنگ درستش کرده ای)، استیم بهونه گین وادار!(استیم(چوب عمودی زیر سیاه چادر)درست و قشنگ قرار بده ...)- به جز گین های درون سروده کاربردهایی با چم هایی دارد مانند: گینت* بام به چم (فداییت باشم، قربانت شوم،صدقه رفتن کسی، گینت بگردم(دورت بگردم)
گین* دستت! به چم و کاربرد=(دست خوش، دستت درد نکند...)
به چمنس،چمنیدن= آزردن، کوبیدن، ضربه زدن.
خش=خوش، ناب، قشنگ.
برس=ببرش.
رمنس، رمنیدنroniden=ویران کردن، زیر و رو کردن.
به اونس،لونیدن= آرام کردن، مهرورزی کردن.
تهده= گهواره.
جمنیدن= تکان دادن، آرامش دادن.

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٥٥ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱٩ آذر ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم