پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

روشنگری در باره ی مصرف نکردن نان اول (پتیر اولی)

روشنگری در باره ی مصرف نکردن نان اول (پتیر اولی)

مردم بختیاری همواره برای دور نگه داشتن فرزندان خود از کژی، ناراستی، بد 
کرداری، ناخوشی و ...آموزه هایی فرهنگی، بهداشتی، اخلاقی و اجتماعی داشتند.
 برای انتقال بهتر و کارسازتر آنها را در قالب داستان های کوتاه(متل)، شعر، 
زبانزد(مثل) و ... قرار می دادند. امروزه برخی افراد ناآگاه این آموزه های کهن
 و کارساز را برگرفته از خرافات می دانند که پنداری بی پایه است. 
یکی از این آموزه های زیبا و کارساز و بهداشتی، نان اول پخت است. چنان که
 پیش تر در نوشته ای آورده شد، زنان بختیاری نان اولی را که بر تاوه می
 اندازند به کسی نمی دهند و به بچه ها هشدار می دهند که نان اول را نخورید که
 در آن
 صورت زن شما یا شوهر شما خواهد مرد؛ این موجب می شد که دختر و
 پسر های خردسال و نوجوان از خوردن نان اول پرهیز کنند. پدر و مادران
 بختیاری به درستی دریافته بودند که هرگز نباید فرزندان خود را آمرانه و با 
پیشوند «به» به کاری واداشت مانند بکن، بخور، ببر و... و یا با پیشوند «نه» 
 از امری دور نگه داشت مانند نکن، نخور،نبر و ... ؛ پس به طور غیر مستقیم و
 در دل داستان و شعر و زبانزد و غیره به انگیزه خود می رسیدند.
در پخت نان پتیر(تیری) تاوه همواره در معرض گرد و خاک و باران و ...
 قرار داشت و درنتیجه اکسیده شده و این اکسیده(زنگ) با آنکه شسته هم می شد،
با آلودگی های مانده در منفذهای آن آمیخته می شد و اولین پتیری که بر روی تاوه
 قرار می گرفت، تمامی آن بر اثر حرارت جدا و به نان می چسبید و نان را 
آلوده و بد طعم می ساخت. بر این اساس مردم از خوردن آن پرهیز می کردند و
 آن را به سگ نگهبان خانه یا سگ گله می دادند.
 
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:۳٠ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱٤ آذر ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم