پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

روشنگری در باره ی پست (...بز تله رو هد اما میش نه! دوبر نیارو مند پا تله اما بزگ

روشنگری در باره ی پست (...بز تله رو هد اما میش نه! دوبر نیارو مند پا تله اما بزگل رهدن منه تله سی چردن)

 (برای روشنگری و خوانش آسان تر به پارسی می نویسم)

مردم بختیاری به خوراکی که از گوشت سرخ شده که درون پوست نگه داشته می شد،کُمه یا قُرمه(قورمه) می گویند. بختیاری ها هنوز به روغن داغ، سیرداغ می گویند اگر چه روغن با پیاز و یا با تره کوهی داغ و سرخ بشود. ابتدا سیرداغ خوراک را با سیر و پیاز و گاهی همراه با تره و گاه جدا و با روغن دنبه و روغن حیوانی زیاد آماده کرده و سپس گوشت را در آن خوب سرخ کرده و همراه با ادویه جات و خوش نمک درون پوست می ریختند و برای خوش عطر شدن و خوش طعمی آن، مقداری سبزه ی تر یا خشک شده ی گیاه چویل را به آن اضافه می کردند. چویل هم خوش عطر است و هم از فساد خوراک پیشگیری می کند.

در فصل بهار و تابستان گوشت تازه را درون برگ گیاه چویل می پیچاندند که هم خوش بو و عطر شود و هم از خراب و فاسد شدن  جلوگیری گردد. پس از قرار دادن گوشت های سرخ شده در درون پوست، روغن زیاد درون دیگ را بر روی آن می ریختند تا از ایجاد و رشد باکتری ها پیشگیری شود. باکتری توان برای رشد و نمو در ازدیاد در چربی سرخ شده ندارد.

حوراک کُمه، خوراکی است فوری و آماده که در هر زمان و موقعیت می توان با گرم  کردن از آن استفاده کرد. این نوع خوراک گونه ای از غذاهای فوری(فست فود) بختیاری بود که در گذشته آن را آماده و استفاده می کردند.

 

 

بی گمان مردم بختیاری از اولین مردمانی هستند که در آماده سازی و تهیه ی خوراک های فوری و زود خوراک، دست بکار شدند. بختیاری ها با توجه به کوچ نشینی و رفت و آمد بین سرزمین های سردسیرو گرمسیر و سکونت در بهترین و مناسب ترین جاها، یک جا نشین نبودند و معمولا پس از باراندازی در وارگه ها و سکونتگاه های موقت یا موسمی، نیاز به خوراک فوری داشتند که بیشتر با کباب که سریع ترین خوراک بشما رم ی رفت استفاده می کردند. مردم کهن بختیاری تنوع طلب بودند و همواره از خوراک های دل پسند بهره می بردند.

گذشته از خوراک آماده و فوری سرد مانند روغن خوش(حیوانی)، پنیر پوست، کشک و ... به تهیه خوراکی های دیگری نیز آماده می کردند که ماده ی اصلی آن گوشت بود.      

سیرداغ- پیاز داغ- تره داغ- چویل- 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٠٦ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۱۳ آذر ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم