پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

پشکل به گال

از :ستین بختیاری

پشکل به گال

... چلام هنی درد اکنه؛ خا مو آدم نکارویی هم هدم! ... دوش شُمی،گوویلم و کریل تاتم اویدن به هونم. تا هیم سوو هم ایچونن و انن پشگل به گال بازی اکنن و مو هم اویدم که سیتون بگوم چه چه وابید و چه کردیم:

... تا رسیدن، منستی که دست منه یکی کرده بوون، وا یک ری به مو گدن: ایما اخویم پشکل به گال بازی کنیم! گدم: پشکل به گال! هو هم منه شهر؛ کونی گال؟ کونی پشکل؟ بیاین ورق بازی کنید؛ تخته نرد بازی بکنین یا کوس و چار! په مو چه جوری گال پشکل منه هونه بیارم سیتون! ز کجه! چه جوری!...

وایک گدن: خوت گدی هر سا اویدین به هونم هر چه خواستین سیتون اَماده اکنم هلا خوت و قولت!

مندم منس که چه بکنم! بی یو که جواو سونه بدم رهدم منه هوش و بیل ورداشتم و گلا باشقه نه کومه کردم سر یک و خوو تپ و کوسون کردم سر یک. ز تپ و توپ مو همه ریسستن منه هوش که چنه؟ چه اکنی؟ ... گدم دارم سیتون پشکل به گال راست اکنم. تا ترستم کوفتمس منه یک تا سفت وابید. پنج تا پیا کمکم نکردین واستادن به نیشتن بم و زنگل هم هررررره هندنه ورداشتن ...

 

خوو که کُفتمس و سفت اوید، رهدم گوشت کوونه ز منه آشپزخونه اوردم. ای کرت زینه اوید نیام که مو گوشت کونه نیدمت ازنیس منه باشقه خراو و ناپاک ابووه و... یواش به زینه گدم: یکی بهترسه استونم سیت! تی یونوه خراوم مکن اسو اگون ز زینس اترسه! یه غا پیل اوید بم و آروم دستسه ز گوشت کوو جدا کرد و دیه دنگی نداد....ری کردم به مهمنون و گدم: چن تا تون اخوین بازی کنین؟ پنج تا ز پیایل و چارتا هم ز زنگل گدن که بازی اکنن و وا خوم که حساو کردم اویدیم به 10 نفر.

وا گوشت کوو دو رش(ردیف) گال بیست تایی غیل کندم که سر یک ابیدن چل تا. تا دیدنس گدن: خا یو خووه اما پشکلاس چه؟ رهدم سی آشپزخونه که زینه غارنید بم: باز چه اخوی بری حرُم کنی؟ دست بردم یه پاکت نخود ورداشتم و منه گوشس گدم: بجاس دو کیلو استونم سیت! دنگی مده تی ای زنگل و پیایل! یونون فامیل هدن اما هوالن!گدم: ری کرد به مهمنون و گد: پیا ایما فیله بپه ایس اویده بیادس!...

...160 نخوداس خانی بیدن و درشت؛ چل تاسه اشماردم و هر 16 نخود دادم به دست یکی ز زنگل و پیایل و گدم بیاین تا بازی بکنیم. پیایل اویدن وا پیش اما زنگل گر زیدن و واستادن و گدن: په ایما وا هیم رختا بنشینیم منه هاک و گلا باشقه! گدم: په نه! اروم سیتون مبلمان ایارم منه باشقه! نکه قالی و رختخوو زیر تکی هم اخوین؟ و ...

...دور تا دور گالا جم وابیدیم و هر کی 16 تا نخودسه چارتا چارتا چید منه چار گال خوس. سی ره وندن بازی هر کی خواست هو به نیا بووه که ز ناچاری پشک وندیم. پشک وست به مو. گال دیندایی خوم کندم و رهدم وا پیش. چن دور وا یک زیدیم که به نیاتر ز همه گا مو زایید...  

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۳:٥۱ ‎ب.ظ ; جمعه ۱٧ آبان ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم