پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

چوک

 

 

چوک (chawk) یا چووک ( choowak ) نام گیاهی است کوهستانی ، خوش عطر و خوشمزه که در شکاف صخره ها و دهانه غارها می روید . این گیاه به صورت بوته ای رویش دارد و برگهای آن ریز و شبیه به برگ گیاه شوید است . بعضی ها به آن شوید کوهی هم می گویند . یکی از محلهای رویش این گیاه کوههای بختیاری است . این گیاه خوش بو و خوش طعم در انواع اغذیه  به خصوص در کباب ( بویژه کباب کوبیده ) ، نیمرو و ماست و دوغ استفاده می شود . چوک به غدا و لبنیات مزه خاصی می بخشد . این گیاه  همانند گیاهانی مانند کرفس ، چویل ، تره کوهی ، بن سرخ و قارچ کوهی و دیگر گیاهان پر ارزش و کمیاب وحشی ، بر اثر جمع آوری و چیدن بی رویه  و مشتریان و طالبان فراوان مصرف و ممر درآمدی برای برخی افراد و فروش آنها در بازارها  رو به نابودی و انقراض هستند . بر مردم و دولتمردان است که به خود آیند و با تمهیدات لازم در پیشگیری از نابودی و انقراض این گیاهان با ارزش و نادر ، اقدامات لازم صورت گیرد . در کوهپیمایی سال گذشته همراه با دوستان به کوه سله تر واقع در پرک تنگ گزی و مشرف بر دیمه و دشت لاله ، تنها یک بوته چویل در انزوا و خلوت خویش در میان خارهای بوته گون ها ،  به انتظار نیستی و وداع با کوهساران مانده بود . تنها  باد بود که او را نوازش میکرد وبا او زمزمه ای داشت . صدای پاهایی نیز این نوازش وآرامش را بر هم زد . این صدای پای ما بود همراه با اشک و آه . ما هم ، همرا با حسرت نوازشش کردیم و زمزمه ای که به خودش گفتیم و رفتیم . جز این یک بوته چویل ، نشانی از کرفس و چوک و قارچ . . . نبود . گویی که در این کهسار وجود نداشتند . اما هنوز رایحه خوش آنها در کوهستان به مشام میرسد . کاش زمزمه باد باآن بوته چویل هنوز ادامه داشته باشد و نوزادش در کنارش سر از خاک برون آورده باشد . کاش !

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:٤۱ ‎ق.ظ ; جمعه ٢٤ آبان ۱۳۸٧
Comments نظرات () لینک دائم