پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

کهده ی مشک اَو

...افتو گرم آوید بی و ماله گرهد بی که زنگل مشکانه ورداشتن که برون سر چشمه؛ مو هم پیاله مرسی نه گرهدم به دست وستم ز دینسون؛ بوتیم ماهپاره ری کرد بم و گد: په جغله تو چته؟ پیاله نه بده به مو!

گدم: بوتی مو هم اخوم واباتون بیام سرچشمه... بهد گَپ و 


گُپ غلوه بوتیم ماهپاره قوول کرد و گد: باشت اما وا مشکا هالی نه هم  وا بیاری! مو هم گدم باشت! مشکا هالی نه نهادن به کولم و پیاله مرسی نه هم سی پر کردن مشکا نهادن منه سرم و وندنم وا نیا خسون هم گرهدن به خوندن آهای گل و دی بلال و شیرین شیرین و ... تا سر چشمه.

... مشکانه پر کردن و وا وریست بستن به کول و وستن وا ره؛ «تی گل» که ز همه کوچیرتر بید و یه مشکولی داشت ، یه هو جور آشپال اَو ز مشکس سرازیر وابید؛ تر و تلی و یه شو وابید و جلدی گرده داد به یه برد گپی و مشکوله نهاد سرس. بوتیم ماهپاره بم گد: ستین رو ز هیم دار بلیط چن تا «کهده» بکن و بیار؛ بِدَون!

مندم هاج و واج ! په خدا کهده چنه! تا دید پرکم رهده و گیز و مُوچول مندمه، گد: په سیچه نی روی؟ گدم بوتی ماهپاره په کهده چنه؟ ولا مو نونم!

به خرشم گردنه داد به یه تهدی(سنگی) و مشکه نهاد سرس و گد: ای وجاق ددوم  و مال بووم کور! په تو چه دونی!

خس رهد پا یه دار بلیط و چن تا جور چلوله کوتال اورد و نهاد منه سیلاها مشک، اوس بند اوید؛ ...

زنگل مشک به کول وستن وا ره و مو هم پیاله به سر چن تا ز کهده ها که مندن بی نهادم منه تَنگُم و هی انیشتم بسون! شلکسون وا چلوله فرخ داشت؛  منستی که تهنا سی سیلا مشک راست سون کردنه! ... هی سیم یه پرسی بید و ز گپون هم اپرسیدم و سیم گدن تا گفتر که وابیدم سر سلکسون خوو نیشتم دیدم که دوسرس جور یک نید و «در دری der deri» هده و رسیدم به لغت نامه دهخدا و واژه ه «کهده» و «کده» اسو فهمستم که یو منه فرهنگ پارسی هم بیده و منده منه فرهنگ بختیاری و زنگل بختیاری وا تجربه چندی چیدون بیدن و هدن که ... ایسا دونین کهده کجنه (کوینه)درخت بلیطه؟

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٧:٤۳ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۳ شهریور ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم