پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

قلمرو حکمرانی بختیاری در گذشته(کشور بختیاری)

گردآورنده: لهراسب حیدری پبدنی 

کشور بختیاری به قلمرو حکومتی گفته می‌شود که از سال ۱۲۵۱ تا ۱۲۵۷ هجری قمری در مناطق بختیاری نشین و در جنوب غربی ایران و شرق عراق تشکیل شده بود. این دولت توسط خان بختیاری محمد تقی خان بختیاری استقلال یافت و در سال ۱۲۵۷ به اشغال ایران در آمد. محمدتقی خان از سال ۱۲۴۹ هجری قمری دست به حرکت‌های


سلسله‌وار زیادی زد و توانست خیلی سریع حکومت بختیاری‌ها را بدست بیاورد و تمام خوانین دیگر بختیاری را فرمانبردار خود کند و در میان مردم بختیاری که دل خوشی از دولت نداشتند بسیار محبوب، و روز به روز پیروانش افزوده شد.اما وی که قصد ایجاد یک کشوری جدید و مستقل از دولت ایران را داشت دست به اقدامات جدایی طلبانه و استقلال طلبانه زد و ابتدا با ندادن مالیات بختیاری‌ها به دولت مرکزی ایران و سپس با اقدامات وسیعتر مانند جنگ با شاهزادگان قاجار و تصرف شوشتر وبهبهان ادامه داد بالاخره توانست دولت جدیدی را به مرکزیت و پایتختی مالمیر یا همان ایذه تشکیل بدهد. و نام کشورش را بختیاری نهاد که در بعضی از متون نام کشور لرستان هم ذکر شده است. در این سال‌ها بعضی از کشورها کشور بختیاری را به رسمیت شناختند و اقدام به مبادله تجاری با این کشور کردند. اما کشور انگلیس که در آن سال‌ها بعد از یک سری مناقشات با دولت ایران دوباره با ایران و دربار قاجار روابط خوبی پیدا کرده بود استقلال بختیاری را به رسمیت نشناخت.و با آن مخالفت کرد اما قبول کرد که با بختیاری‌ها همانطور که با یک کشور مستقل تجارت می‌کند، تجارت کند. چنان که در این باره سندی تاریخی هم در خاطرات لایاردهست که اینچنین است:

«محمد تقی خان به دربار انگلیس نامه‌ای نوشت که انگلیس استقلال کشورش یا همان کشور بختیاری را به رسمیت بشناسد، و با آنها تجارت کند.اما انگلیس که در آن زمان با دولت ایران روابط خوبی پیدا کرده بود.موافقت نکرد و دولت بختیاری را به رسمیت نشناخت ولی در عوض حاضر شد با بختیاری‌ها تبادل تجاری داشته باشد.»

اما بختیاری‌ها در طول این سال‌ها همچنان کشوری پایدار و مستقل داشتند. تا اینکه در سال ۱۲۵۷ دولت قاجار با حیله‌ای که به کار برد توانست محمد تقی خان بختیاری را به زندان بیفکند و دوباره بختیاری را تصرف کند و به زیر فرمان حکومت مرکزی در آورد. و حکومت بختیاری‌ها و کشور مستقل شان بعد از حدود ۶ سال شکست خورد و فروپاشید. مناطق مهمی که جزو قلمرو این کشور بودند: لرستان و چهارمحال بختیاری و خوزستان یعنی کل حوزه ایل هفت لنگ و چارلنگ بختیاری، و قسمتی از یاسوج و فارس اراضی فریدن که لرنشین بوده‌اند و اکنون جزوی از استان اصفهان هست. بهبهان، شوشتر، رامهرمز، دزفول. و قسمت‌های دیگری.

---------------------------------------------------------------

توضیح : جهت اطلاعات بیشترو استناد به مطالب . به خاطرات  هنری لایارد 

یا زندگی نامه سردار ظفر برادر سردار اسعد  یا تاریخ فریدن نگاهی بیندازید . که خلاصه وار در زیر آورده شده

 

                                          

خاطرات لایارد

 

گزارشگر: سرهنری لایاردمترجم: امیری،مهراب

نشریه: تاریخ » خاطرات وحید » دی 1351 - شماره 15

(4 صفحه - از 48 تا 50 - از 86 تا 86)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٦:۱۳ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٦ دی ۱۳٩۱
Comments نظرات () لینک دائم