پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

گاگریو بختیاری(گاه گریوه)

برگزیده ای از نوشته ی کتاب در دست تدوین ...

گاگریو( گاه گریوه) بختیاری
گاگریو سرود و اشعار موزون و آهنگین غمگنانه زنان بختیاری است که در سوگ و ماتم عزیزان از دست رفته با سوز و گداز و با هم آوایی می خوانند. اشعار گاگریو، سروده های زنان با احساس بختیاری است که در غم عزیز از دست رفته خود از بر و یا 

 


به صورت فی البداهه می سرایند ومی خوانند. قوم بختیاری به گاگریو، سرود(سروو) هم می گویند. اشعار گاگریوها در رثا و ستایش و جایگاه و اقتدار،شهامت، رشادت، جوانی و نوباوگی راهیان دیار باقی سروده می شود.
گاثا: در اوستا «گاثا» در پهلوی «گاس» و در فارسی «گاه» به معنی «سرود»عنوان کلی هر یک از پنج سرود زرتشت است که بر سر نامهای ویژه هر کدام می آید . در فارسی به جای گاثا، گاهی «گات» هم نوشته اند. گاه(سه گاه ...) در اصطلاح هنر موسیقی ایرانی نیز ریشه در همین «گاثا»ی اوستایی دارد ...
گاثاها: نام کهن ترین بخش اوستاست که گاهان پنجگانه یا پنج سرود زرتشت سپیتمان را در بر می گیرد. در فارسی این نام را « گاتها » نیز نوشته اند.
گاس: در پهلوی این واژه به دو معنی آمده است: یکی «گاثا» (= سرود) و دیگری «یک سطر شعر » (پتمان = پیمان ) که در برابر «افسمن» اوستایی است.

گاگریو در مقام موسیقایی منحصر به خود خوانده می شود. مقام موسیقایی گاگریو آمیخته ای از دستگاه شور و دشتی است. معمولاً گاگریو خوانی به صورت تک خوانی و کر(همخوانی) به صورت همزمان اجراء می شود. بدین صورت که یکی از زنان سرود را شروع کرده و با صوتی محزون و گیرا یک مصراع از شعر مورد نظر را خوانده و سپس جمع زنان حاضر با هم خوانی و هم نوائی او را همراهی می نمایند. همخوانی سرود غمگنانه زنان دل هر شنونده ای را به غم می کشاند واشک را از چشمان سرازیر می کند. بعد از آن زنی دیگر از جمع شعری دیگر را آغاز می کند و نیم بیت را به صورت تک خوانی اجراء می کند و مصراع دوم را همگان همخوانی کرده و ادامه می دهند. زنان گاگریو خوان همه اشعار مرثیه گاگریو را حفظ هستند و یا از قبل با هم مرور می نمایند و همگان از ملودی گاگریو آگاهی داشته و در فراز و فرودها هماهنگ و هم نوا با هم به پیش می روند بدون این که یکی از آنان نظم آهنگین آنان را بر هم بزند...

 
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:٥۳ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٦ دی ۱۳٩۱
Comments نظرات () لینک دائم