پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

دیمه

                                           دیمه                                    

                                        ( dime )

دیمه نام منطقه و چشمه ساران پر جوش و خروشی  است در سرزمین بختیاری . چشمه دیمه یکی از گواراترین و سردترین وبهترین آبهای دنیاست . آب معدنی و شفابخش و سرد چشمه ساران دیمه بی نظیر و نادر و در میان مردم هم وطن ایرانی و کشورهای خارج ، زبانزد و مشهور است . آب معدنی و گوارای دیمه نه تنها درکشور،  بلکه به خارج از ایران نیز راه یافته و نام خود را در صدر و در کنار بهترین و خوشگوار ترین آبهای جهان تثبیت کرده است . جوشش آب سرد و زلال چشمه ساران دیمه زیبا و دیدنی است . از دل خاک دیمه ،هزاران چشم ، اشکی زلال را با سرعت جوشش بیرون میدهند ؛ اما نه شور ، که به طعم خوش و واقعی آب و شیرینی کام آنانکه آنرا می نوشند. 

     ساخت و ساز چند آلاچیق اطراف چشمه دیمه، زیباست اما جوابگوی خیل مشتاقان این چشمه زیبا نیست . همین  مقدار ساخت نیز جای تقدیر از مسولین محترم شهرستان کوهرنگ را دارد اما انتظار مردم منطقه ، مسافرین و مشتاقان بازدیدکننده این محل و شایستگی وارزش چشمه دیمه از منظر سیاحتی و گردشگری ، بیش از این است ؛ که امید است مسئولین محترم و دلسوز بذل توجه و مساعدت را بنمایند . چشمه دیمه یکی است و چند دیمه وجود ندارد و به وجود نخواهد آمد . صنعت گردشگری خود ساخته و خود آمده در محل است . سازمان میراث فرهنگی وگردشگری استان چهارمحال بختیاری جدای از تبلیغات ، زحمت توسعه و ساخت فضای تفریحی و استراحتگاه و هتل را در محل چشمه دیمه مد نظر قرارداده و اقدامات لازم به عمل آورند ؛ تا جایگاهی مناسب و راحت و در خورشخصیت منطقه و لیاقت و شان مردم بختیاری و بازدیدکنندگان از آن ، احداث گردد و بدینوسیله آن سازمان ، صنعت گردشگری خود را با مهیا نمودن فضای بهتر و ایجاد استراحتگاه هایی مناسب در منطقه دیمه و چشمه سار پرک وشیخعلیخان وچلگرد و دیگر چشمه ساران و مناطق زیبای بختیاری ، و کسب و کار مردم منطقه رونق بیشتری داده و مردم کشور عزیزمان و دیگر مردم کشور ها را به بازدید از جاهای دیدنی و زیبای منطقه بختیاری دعوت نمایند .

    در فصل بهار و تابستان تقریبا همه روزه و در دیگر فصول در ایام تعطیل ، چشمه ساردیمه مملو از جمعیت مشتاق و مسافر وبازدیدکننده است . گرچه فضای ساخت و ساز شده و آلاچیق های موجود، جوابگوی اطراق و استراحت مسافرین  نیست ، اما آب سرد و گوارای چشمه ساران زیبا و جوشان دیمه ، خستگی را با خنکای وجود خویش از تن بازدیدکنندگان می زداید و کام شان را با سخاوت و بخشندگی طراوت و شادابی می بخشد . درختان و فضای سبز حاشیه چشمه سار که حاصل زحمت ساکنین محل می باشد نیز بدون دریغ و مضایقه ، در اختیار مسافرین  قرار دارد .

    ساکنین روستای دیمه از طوایف پبدنی ، حموله و بابااحمدی هستند . مردم طایفه پبدنی ساکن درروستای دیمه نسبت به تعداد ساکنین این روستا ، از جمعیت کمتری برخوردارمی باشد . دشت دیمه از بهترین و محصول خیزترین زمینهای سرزمین بختیاری است واین زمینها از بهترین آب ، که همان آب چشمه ساران دیمه است ، مشروب می شوند و بهترین محصولات را دراست . زاینده رود نیز از سمت جنوب و شرق منطقه دیمه عبور می کند . چشمه دیمه پس از طی مسیری کوتاه به زاینده رود می پیوندد . (تحقیقا و حقیقتا بایستی چشمه ساران پرک و دیمه را سر چشمه اصلی ، واقعی ، قدیمی و طبیعی زاینده رود دانست و باور کرد . قبل از حفر و ایجاد تونلهای شماره یک و دو کوهرنگ ، (و بعد از این افتتاح و حفر تونل های سه و چهار و ... ) فقط دو چشمه دیمه و پرک تامین کننده اصلی و دائمی آب زاینده رود بودند . بقیه چشمه ها و رودها فصلی بوده و  پس از مدت چند ماه جوشش و جریان و تقریبا فقط  در فصل بهار جاری و دارای آب بودند وبعد از آن می خشکیدند. بیشتر این رود ها ، جویبارها و چشمه ها ی فصلی  و موقتی حاصل برفاب های کوههایی است که پس از ذوب شدن ، می خشکند . برخی نیز با توجه به کندی جریان و مقدار کم آب ، تنها کفاف مصرف آبیاری زمینهای کشاورزی وآبشخوردامها ومصارف مختلف مردم را می دهد و جریان آن متوقف شده  و رشته اتصال آنها به زاینده رود در بیشتر فصول سال قطع می شود . چشمه ساران دیمه ، پرک ، چلگرد ، زرآب ، میان رودان ، آب به کاسه، گل کوشکک و دهنو، نعل اشکنان و گزی ، ثابت کردند که مایه حیات اند و به وجود آورنده رود زنده . ) 

     در حدود 500 متری و در جهت غرب چشمه دیمه ، چشمه کم آب و زمینهای نموری وجود دارد که به گل مو ( gele mo )معروف است . در گویش بختیاری به زگیل ، مو( مُ ) می گویند .آب یا گل این چشمه حالت اسیدی داشته ومردم از گِل آن برای مداوا و از بین بردن زگیل استفاده کرده و می کنند . گل به وجود آمده از آب و خاک این محل ، دارای خاصیت شفا بخشی است .   روشن نیست که خاک دارای اسید است یا آب چشمه !

     در کنار یکی از چشمه ساران دیمه ، کارخانه بسته بندی آب معدنی این چشمه ایجاد شده که این آب معدنی و گوارا و منحصر به فرد را بسته بندی وبه سراسر کشور و اقصی نقاط جهان صادر می کند . آب معدنی چشمه دیمه در داخل و خارج از کشور طرفداران خاص خود را داراست .

      در پایین دست چشمه ساردیمه دو واحد شیلات و پرورش ماهی قزل آلا راه اندازی شده است . ماهی چشمه سار دیمه بهترین و لذیذ ترین نوع ماهی قزل آلای پرورشی است. بر سر در هر مغازه ماهی فروشی نام ماهی قزل آلای دیمه رونق بخش آن است . گر چه ماهی آن مغازه ،ماهی قزل آلای دیمه هم نباشد ! 

     مردم منطقه دیمه به کار کشاورزی و دامداری اشتغال دارند . مردمی زحمت کش و مهربان ، که گهگاه تفریح و آسایش مسافرین و بازدید کنندگان و بی توجهی برخی ، باعث خسارت و رنج و زحمت آنان می شود ، اما سخاوتمندانه میهمانوازی می کنند و خم به ابرو نمی آورند و نان و لبنیات خود را هم  به طبق اخلاص هدیه می کنند .  

 

وجه تسمیه دیمه

     درمورد وجه تسمیه دیمه و علت  نامگذاری این منطقه به این نام ، با تحقیق محلی و پرس و جو از بزرگان و مطلعین ، توضیح و سند مستدلی حاصل نشد . در فرهنگ لغت دیمه ( به کسر دال و فتح میم – دِیمَه deimah ) بدین صورت معنی شده است .

     معنی عربی دیمه  : باران بی رعد و برق که مدتی ببارد و دوام داشته باشد ، باران پیاپی .

      معنی فارسی دیمه : به زراعتی  گفته می شود که با آب باران رشد و نمو کند و آنرا آب ندهند . این معنی از دیم و دیمی بودن می آید .

    

  

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:٥٧ ‎ب.ظ ; شنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸٧
Comments نظرات () لینک دائم