پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

مال مهمووی( مال مهمونی )

نهنگ چاست بید ز کل یه مال رد ابیدم که یه هو ز منه مال یه شیرپیایی بنگم کرد. هیم طور که مرکسه زید بی به رختخوو و لم داد بی، گد:

بسم الله، بفرما به مال. 

 


گدم: ممنوو.

گد: چه کسی؟ ز کجه ایای؟ کجه اروی؟

گدم: پبدنی یُم، ز اصفاهوو اودم و اخوم بروم سر هیم کُه هو یه گشتی بزنم.

گد: مال بردی، شکالووی، یا جست چی دیه اگردی؟

گدم: ای پیا مو نه گله دارم که مالمه برده بوون و نه شکالووم و نه تفنگی دارم. چی دیه چنه که جستس وا بگردم؟

گد: وُلا هر کی که ای روزا ایاهه هیم یونه اگو که تو اگوی؛ اسو که اروی پشت سرس جا آزاد به مله و تل و اشکفت نیبینی! همه جانه چاله چوله کنن و ارون، اگون یونوو جست گنج اگردن.

مندم منجا ره و هشکم زید سر جا خوم.

پیا هم طور که تکی داده بید گد: په چته نه اروی نه ایاهی، چته؟ بیو به مال بفرما.

تا دید که سر جا خوم واستادمه و ز جا خوم تکوو نیخورم ورستاد سر پا و بازم بم موکیش کرد که هالو وی بفرما به مال.

ورگشتم واپشت و رهدم به مال تی پیا.

تا دید که اروم به طرف مال کوشاسه وند سرپا و تُرُکست و اود وانیام.

وا ری گشاده گد: خش اودی و دست داد به دستم و تا ترست زور اورد به دستم. سفتی و زور دستس گرمی وجودس بم داد. بردم زیر بهوو و نشوندم بالا قالی پا رختخوو. زهنس هم جور همه زنگل کیونووی بختیاری وا حال و احوال گرم کرد و رهد سراغ کاراس. پیا هیم طور که ز تش و طافه و اولاد و کر و بووم و کار و بارم اپرسید، هزار پیشه نه کشید واپیش و ز منس قوری و استکان و زیر استکانانه درورد و وا هاکشترا پشت چاله، قوری شُشتسوو. قوری و استکان و زیره ها که هاکشتر بسوو دیسست بی، تا ز منه او دروردسوو دیدم برچ ازنن. پاک و پلیت اویدن بی؛ هاکشتر ز مایع ظرفشویی بهتر تمیس سوو کرد بی. پیا یه پخت چایی گرهد سر قوری و وا او کتری شه و دی زیدس یه او هم ورگنید به چایی و بهدس او داغه کتری نه گرهد سس و نهادس بال چاله تا دم بکشه.

     دو تا استکان داشت و دو تا هم زیر استکان. بهد که پرسیدناس ز مو تموم اویدن سر درد دلس ز گنج جورو واز اوید. هیم طور که گرم صحوت بید یه استکان چایی ارهد سی مو و یکی هم ارهد سی خوس. قوریس گپ بید و کتریس هم گفتر ز قوری؛ تم چایی چاله و دی زیده هم که هونوو که خردنه دوون که چندی خوش تمه! جا همه خالی هیچ  تمس ز یادم نی روه.

هیچ گی(نوبت) به مو نیداد که یه چی بگوم. یونه هم بگوم که مو هیچی سی گدن نداشتم و حرفا قشنگ و دلنشینس مونه وادار به گوش دادن کردبی. گرم پایی خردن و حرف زیدن و گوش به حرفا بیدیم که بنگ زهنه اود بگوشم که به میرس گد:

هی پیا بیو جفنه نه بوور پهن بکن، چاست امادی. نیشتم به ساعتم دیدم وخت ز دو هم گدشته!

جفنه پهن اوید و نوو تیری و ماست و دوو و کره و هاگینه جفته نه پر کرد. باز دو تایی جور چایی خردنموو جفنه نه هالی کردیم و ...

افتو سر کُه درگشت و ورستادم وا پا و به پیا گدم ار اجازه بدی اخوم ز خذمتت مرخص بووم.

پیا که تیس تی مال دنیا نبید و هیچی هم منه دلس نبید صاف و صادق گد: هووه ز خوته امشو هم بمهن تیم.

گدم: مو اودم بی که بروم به کوه یه کمی بگردم و یه حال و هوایی عوض بکنم اما تی تو هم بم خوش گدشت و هم یه پذیرایی کردی که به عرمم چینو بزرگواری نیدم بی. حالا اخوم جا هوومه منه شهر بت بگوم که بیای به هووم تا زت خذمت بکنم.

گد: ای پیا په مو نوو دادم که جاس نوو بستووم؟ ارنه پیا بختیاری نبیدی جواوته طور دیه ادادم! ...

دیه دنگی ندادم و زسوو خدافظی کردم اودم تی ماشین و سوار اویدم و ورگشتم به شهر، هنی منه فرگ حرفا پیا و پذیراییس هدم.

مو به نیت کوهپیمایی رهدم بی اما به مال مهمووی رسیدم! راستیاس ار هم راستی و درستی هد تهنا تی خوسوو هد و بس...

 

     

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٤۳ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱٧ فروردین ۱۳٩۱
Comments نظرات () لینک دائم