نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

گرده واری[1] سال نو (شولار نداری یو کلهت[2]...)

    یه سرگذشتی ز گرده واری سال نو زون به زون تی مردم اگرده که بیشتر به شوخی ایاهه تا راست بیدنس. ز گپون فامیل جریانسه که پرسیدم گدن راستِ راسته . ایوم قدیم مردم بختیاری سی سال نو ارهدن به



-گردآوری، تهیه، خرید.[1]

-کلاهت،کلاه تو[2]


گُتَند[1] و شوشتر و سی هونه واده خرید اکردن. بازار گرمسیری مردم بختیاری شوشتر و گتند و دسبیل[2] بید که ای دیندا لالی هم بازار آوید.

    پیا وا غافله رهد به بازار تا گرده واری عید و سال نو نه سی زهنه و بچه یلس بکنه. وختی چیایی که درواست[3] داشت خرید و سی زهنه و درگل و کر گپه هم گرده واری کرد  اما به کر کوچیرس که رسید دید که دیه نه  پیلی سیس منده و نه دیه ز روغن و کشک و ... که وا خُس اورد بی منده که بفروشه و سی هم هم رخت بستونه. وا باقی منده پیلس تهنا ترست یه کُلَه سیس بخره!

    وختی اود به مال و پیا هر یکی ز زهنه و بچه یله بسون داد، کر کوچیره تهنا یه کله بس رسید. کر دید همه سون ز سر تا پا نو آویدنه اما هو تهنا یه کله داشت. ری کرد به بووس و گد: بوو مو شولار ندارم، مر نیبینی که تلیش تلیش[4] آویده؟ په وا په بپوشم؟ لنگام به درن[5] و ریم نی وراهه[6] منه مال بگردم!

   بووس که دووست[7] حرف کرس درسته و نترسته رخت سیس بخره گد: بوو شولار نداری؟ یو کُلَهت.

کر گد: بوو مو جووه هم ندارم!

بوو گد: جووه[8] نداری؟ یو کلهت.

کر گد: شال هم ندارم!

بوو گد: شال نداری؟ یو کلهت.

کر گد: ای بوو مو پَوزار[9] هم ندارم، پاک دهرستن!

بوو گد: پوزار نداری؟ یو کلهت.

کر گد: مو قوا[10] هم ندارم!

بوو گد: قوا نداری؟ یو کلهت.

و ...

بوو یه هو ز جا رهد به در و نهاد ز دین جغله و کر به جه و بوو بدون! هیم طور که ز دین کر ارهد وا خُس هی گد: شولار نداری؟ یو کلهت، جووه نداری؟ یو کلهت، شالی نداری؟ یو کلهت، پوزار نداری؟ یو کلهت ...

کر مند خس و یه کله به سال نو! چاره نداشت دلسه خش کرد به هم کله نو...

ای سرگذشت مند منه طافه و یه مثل آوید.



- گتوند[1]

-دزفول[2]

- نیاز[3]

تکه تکه،پاره پاره-[4]

- پاهایم لخت است، پاهایم بیرون است[5]

- خجالت می کشم، رویم نمی شود[6]

- می دانست[7]

- جامه،پیراهن[8]

-پا افزار،پاپوش، کفش[9]

-قبا[10]

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٥ ‎ق.ظ ; جمعه ٢٦ اسفند ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم