پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

مثل ز هر ورست یه گرده دید!

مثل ها بیشتر بر اساس رخداد و اتفاقات واقعی ساخته و پرداخته می شودو برخی مثل ها نیز ساختگی است که بنابر تفکر و اندیشه خیرخواه افراد خبره و فرهیخته جامعه برای


آگاهی مردم به عنوان یک هشدار و پند و آموزه بازدارنده در اختیار مردم قرار می گیرد تا ضمن دور کردن آنان از کژی و بدی ها به  نیکی، راستی و سوق دهند. مثل«ز هر ورست، یه گرده دید»(از خر افتاد و گرده نانی دید) یکی ازاین گونه  مثل هاست. این مثل اشاره به افرادی است که راحت طلب و خوش باورند و هر اتفاق و رویدادی را واقعی می پندارند و منتظر تکرار آن هستند و در توهم بسر می برند و زندگی خود را بدست وهم و خیال و آرزوهای محال می سپارند.

     یه پیایی سوار هر[1] اوید و رهد[2] ز دین[3] یه کاری. یه هو منجا[4] ره هر ورتیزگنید[5] و پیا ز هر ورست[6] و پوزاپوز[7] وست به گل. تیانه که واز کرد دید یه گرده[8] دم ریسه[9]! ورستاد[10] خُسه[11] تینید[12] و رهد سر یه بردی[13] و نشست پا گرده و تا تیکه[14] دیندا[15] خردس[16].

    تی خُس گد[17]: چه خووه آدم ز هر به ورهه[18] و چینو راحت و بی دردسر گرده گیرس بیاهه! باز وا سوار هر وابووم و خومه[19] به ورنم[20] تا یه گرده دیه هم گیرم بیاهه و بخورم.

     لاشس ز ورستن ز هر یه کم درد اکرد اما سی یو که یه گرده دیه گیرس بیاهه درد ز یادس رهد، هرسه نزدید و رهد سراغس. منه ورستن پیا جُل هر هم ورگشت بی[21] و رهده بید به زیر تلس[22]. هر ز ترس خس هی ز ور پیا اجست. پیا هرنه آروم کرد و جُلسه راست کرد و سوارس اوید.

   پیا خسه اماده کرد سی ورستن و گرده جستن! سُک نهاد به گردن هر و پا زید به زیر تلس و چوونه  ورکشید به لاش زُو بسته[23] که بلام[24] بازم به ورتیزگنه و ورهه[25] تا گرده بجوره. هر ز ور سک و چوو و نهیوا[26]پیا نهاد وا ترات[27]؛ هر ز درد چوو و سک، چار پا داشت و چار پا دیه هم قرض کرد و به قیر کش[28] ارهد. پیا هم لنگانه واز هشت و دستانه هم شل گرهد و اوسار هرنه هم ول کرد تا بلام به ورهه.

     هر یه هو رسید به یه کندالی[29] سر سم[30] زید و پیانه ز منه گردن هر اود به لم[31] و سراسر وست منه کندال. پیا منه کندال خسه جمنید[32] ، سرس گیز[33] بید و ور تیاس[34] سیاهی ارهد[35]. اخواست دستسه بزنه به تکیس[36] که ورسته نترست و ز درد دست فریادسه بلند اوید. فهمست که دستس اشکسته؛ هین[37] باریکی هم ز تیگس[38] سرازیر اوید اود سر نفتس[39]. وست بیاد گرده؛ هر چه ای کل و او کلسه[40] نیشت[41] هیچی نید، به جست گرده اگشت؛ نه گرده دید و نه چی دیری که اشکم لنگسه[42] پر بکنه. تهنا کله[43] و گیوه هاسه دید که هر یکی سوو به یه کلی پرد[44] اویدن بی و ...

  

    

 

 



[1] -خر

-رفت[2]

-دنبال[3]

-میان[4]

- جست و خیز کردن، جفتک انداختن[5]

-افتاد،پایین افتاد[6]

- با صورت، به رو افتادن به زمین[7]

- نوعی نان که لابلای آتش می پزند.[8]

- جلو رویش افتاده است[9]

-بلند شد[10]

- خودش را[11]

-تکاند[12]

-سنگی[13]

-لقمه[14]

-آخر[15]

-خوردش،آنرا خورد[16]

- پیش خودش گفت[17]

- بیفتد[18]

- خودم را[19]

-بیندازم[20]

- وارونه شده بود[21]

- زیر شکمش[22]

- زبان بسته،حیوان[23]

-بلکه[24]

-سقوط کند،بیفتد[25]

-نهیب،فریاد[26]

-دویدن، بسرعت رفتن[27]

-به سرعت[28]

-گودال،چاله[29]

- تا شدن پای چارپا،لیز خوردن،نگه داشتن یکباره حرکت دست [30]

-پایین[31]

-تکان داد[32]

گیج[33]

-چشمهایش[34]

- می رفت[35]

- به اتکا، تکیه زدن به دست[36]

خون[37]

-پیشانی اش[38]

- بینی اش[39]  

- این طرف و آن طرفش را[40]

- نگاه کرد[41]

- دم زده، دله[42]

-کلاه[43]

-پرت[44]

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:٤٦ ‎ب.ظ ; جمعه ۱٤ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم