پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

اوزی آئینی فرهنگی و اجتماعی در قوم بختیاری

      درگذشته بین مردم بختیاری رسم نیکو و پسندیده همیاری دستگیری از جوانان در موقع ازدواج وجود داشت که به آن «اوزی» می گفتند. شکل امروزه آن هدیه دادن بستگان و دوستان است که به صورت نقدی یا جنسی(کادو) به عروس و داماد پیشکش می شود


تفاوت اوزی دادن دیروز و هدیه دادن امروز در این است که اوزی را قبل از جشن عروسی به داماد اهداء می نمودند تا صرف هزینه مراسم شود و امروزه در حین جشن یا روز بعد از آن انجام می گردد. هدایای اوزی بیشتر جنسی بود و شامل دام و دیگر اقلام مصرفی می شد.

     در اوزی گرفتن داماد مدتی پیش از مراسم جشن عروسی به همراه چند تن از دوستان به اوزی گردی می رفت به تک تک خانواده های وابسته و فامیل مراجعه می کرد. همراهان داماد با رسیدن به هر خانه، اوزی گردی داماد را به اطلاع «خانه خدا»(هووه خدا، هونه خدا) می رساندند و صاحب خانه نیز بنا به وظیفه و بر اساس آئین فرهنگی خود و در حد توانائی مالی پول نقد، دام یا جنسی  را به عنوان پیشکش به داماد می پرداخت تا بدان وسیله در مخارج هزینه جشن عروسی به او کمک نماید.

     معمولاً هدیه «اوزی» پول نقد یا گوسفند بود اما گاه برخی خانواده با توجه به دارایی و امکانات خود روغن، برنج، لباس نو و غیره هم به داماد پیشکش می کردند. همانطور که خانه خدا طبق عرف فرهنگی وظیفه داشت به داماد در اندازه امکانات خود چیزی اهداء کند، داماد نیز آموخته بود تا صرف نظر از مقدار و کمیت هدیه، ضمن سپاسگزاری پول یا جنس را بدون اکراه تحویل بگیرد. در این همیاری اجتماعی که آموزه ای فرهنگی و اقتصادی برای عموم مردم بشمار می رفت، اوزی دهنده با و رضایت وبا رویی گشاده پیشکش خود را تقدیم می کرد و داماد نیز بامیل و شوق آن را دریافت می نمود. در این آئین فرهنگی و سنتی، هیچ منتی بر کسی روا نمی گردید.

     پس از جشن عروسی پیشکش هایی نیز به عروس(بهیگ) از سوی فامیل و بستگان اهداء می شد.

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٠۸ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم