پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

اسو که«زهرمار» «زمار» اوید

     چینا ماه بانو، زهنه کیمراد «پا به مه» بید، پیایل همسوو ز مال زیدن بدر و هر کی رهد ز دین کار خُس. کیمراد هم رهد سر مله وا دیاری مال نشست سر یه برد؛ اما تیس به طرف هووس بید و دلاپس زهنس و که بچس کره یا دهدر! کیمراد سه تا دهدر داشت اما کر نداشت و به قول خس وجاقس کور بید؛ دهدر که وجاقسه روشن نی کرد! زهنس دو تا کر گلاله سهر سیس به دنیا اورده بید. هم روز اول هم نومسووه انهاد؛ نوم کره نوریس دلاور بید و کره دینداییس هم تناور. چی نگدشت که بهد «زمار» اویدن، داغسوو به دل دا و بووسوو مند و رهدن بخاک سرد!

     تا کریلس امردن ارهد و وا ملایل جر اکشید که په مر ایسا دعا نکردین که کرم امهنه و نی میره؟ مو که ای همه اروم سر پیر و هم قذر نرز و نیاز اکنم په سیچه وا کریلم بمیرن و وجاقم کور به مهنه! ملایل بس گدن که ایما کار خموو کردیم اما بچه یل تو چینا قشنگ و زال هدن، به تی مردم ایان و زهم تی اخورن و امیرن. تو نوا اسم خوو و گپ و دهوو پر کن سیسو بنی! واسکه یه اسم لیش و کوچیر و سوکی سی بچه یلت بنی که به تی مردم نیاهه و به مهنن سیت.

     کیمراد خیلی دعا و ثنا کرد و چند تا بیگ و بره هم به ملایل داده بید که دعا بکنن تا ای بچس کری بووه! نرز و نیاز هم قلوه کرد که ای دفه که زهنس بچه به اشکم اویده، یه کر بزاهه. دور «بایی» و گردن زهنس پر دعا پیزنیده به مخمل سوز بید که ملایل سیس نوشتن بید...

     زنگل مال همه جم آویده بیدن زیر بهوو کیمراد تا بچس «زمار»آبووه، یکی دینشت یکی مل گرگ و یکی دیه هم کندر ایوردن و ارهدن منه چاله. پیش بهوو کیمراد وا یه موج پوشنیدن بی که منه بهوو دیار نبوهه.

     دم پسین بید و سا وست بی سر مال؛ کیمراد که سر مله بالا مال نشسته بید، تا انیشت به طرف بهووس، افتو اوست منه تیاس. دستس هی بالا برگس بید و زل زید بی به مال. یه هو چرشت ماه بانو زهنه کیمراد ورستاد و بهدس هم کل زنگل ز دینداس خرد به تل کُه. «جلی» کر «دیندامال» که زوکل تر کیمراد نشسته بید، به قیر کش اود تی کیمراد و زید به کلهس و وریاندس و جست بالاترس و گد: هالوم کیمراد تیت روشن بچت کریه! کیمراد که خدانه نوک سر خس ادید، ز خوشحالی بال درورد و دست کرد به کر شالس و یه دو تومنی کاغذی درود و داد به جلی و کلهسه استید و  بس گد برو تی ملا  بگو یه چله بری سی کرم بکنه. بهدسم بنگ کرد به شووس کناری که بره نرمیشینه بیار سی کرم نرز بکنم، بدون زیتر بیو ...

... لاش بره نه زیدن سر ملار و تش بلازی هم واکردن بی و جیرسه سی په به جیر آماده اکردن که کیمراد ری کرد به پیایل مال و گد:

    ای گویل، مو کر سیم نی مهنه و همه هم اگون که نوم بچه نه وا کوچیر و سوک بنی تا سیت به مهنه؛ مو هم اسم ای کرم که حالا زمار اویده «زهرمار»انم تا به تی نیاهه و زنده به مهنه.

   ماه بانو هم تا ز زیر جا ورستاد، دعا ملانه وا مخمل سوز و مهره تی و نوک نر و دینشت دوهد سر شوو زهرمار تا به تی نیاهه و...

 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۱٢ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢٢ آبان ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم