پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

مهنه دیدی؟ هری هری.ماه را دیدی؟ آری آری.

 

     آن وقت ها نه دوربین بود و نه تلسکوپ و نه وسیله پیشرفته امروزی برای رؤیت ماه. تقویم هم در اختیار مردم نبود و اگر هم بود به تعداد اندک و در اختیار افراد میرزا و ملای محل بود. مردم به صورت انگشت شماری و تکرار و یاد آوری ایام  روزشماری می کردند و به خاطر می سپردند. جایی هم یادداشت نمی کردند، دفتر یادداشت طینت و ذهن پاک  آنان بود.

     بهترین نماد برای گاه شماری حلول ماه بود. به محض رؤیت هلال ماه، به پایان ماه کهنه و آغاز ماه نو پی می بردند و حساب روزشماری را نیز شروع می کردند و به حافظه خود می سپردند.

     مردم به خصوص جوانان در دیدن هلال ماه نو با هم رقابت می کردند و برای دیدن و اعلام جا و مکان آن سعی می کردند تا قبل از دیگران شاهد رؤیت باشند و ضمن کسب خوش یمنی آن به همه هلال ماه را اعلام و نشان دهند.

     هر کدام آینه ای در دست داشت تا هلال ماه را در آن ببیند و از برکات رؤیت هلال بهره مند شود. آینه های کوچک و بزرگ، شکسته و سالم، شفاف و کدر همه و همه در این مسابقه در دست شرکت کنندگان قرار گرفته بود و جستجو کنندگان هلال ماه نو، در بلندترین نقطه محل زندگی خود رفته و پشت به افق و چشم به آینه به جستجو مشغول می شدند. در زمان قدیم مردم مستقیم به هلال ماه نو مستقیم نگاه نمی کردند و هر گز هلال ماه را هم با دست نشان نمیدادند. این را از پدران و نیاکان خود آموخته و به عنوان یک آموزه مذهبی و آداب و سنن بدان عمل می کردند. گروه استهلال متشکل از مردان و زنان و دختران و پسران هر محل بود.

     تا هوا گرگ و میش می شد هلال ماه بهتر دیده می شد. سکوت گروه رؤیت ماه فضایی روحانی به وجود می آورد. بچه ها آرزو می کردند که آنان زودتر از بقیه هلال ماه را ببینند و هم از فیض ماه نو برخوردار شوند و هم مژدگانی از بزرگان بگیرند. پدران و مادران فرزندان خود را از نظر موقعیت ظهور ماه نو را آموزش می دادند. محل و زاویه و زمان آخر روز در زودتر دیدن ماه مؤثربود.  بیشتر وقتها بچه ها در رؤیت ماه موفق بودند زیرا هم از بینایی بهتری برخوردار بودند و هم در جستجو تلاش بیشتری از خود نشان میدادند. بعضی وقتها هم بزرگان غیر مستقیم به کوچکتر ها کمک می کردند و جهت حلول ماه را نشان میدادند تا آنان را خوشحال نمایند.

     با فریاد یکی از گروه که می گفت«مهنه دیدم» و با ایستادن در روبروی جهت رؤیت ماه دیگران را در دیدن کمک می کرد. با رؤیت همگان شادی نصیب همه می شد و شعر می خواندند:

مهنه دیدی؟

هری هری

روغن چیدی؟

هری هری

...

این آیین در ماه رمضان شور و حالی دیگر داشت و مردم با شوق بیشتری در دیدن ماه شرکت می کردند.

آینه دل همه را صاف و شفاف، سالم و پویا از درگاه خداوند متعال خواهانم. عید فطر بر همگان مبار ک باد.

    

مهنه دیدی؟

هری هری

روغن چیدی؟

هری هری

آینه نه بردی سی

بیدی-

 

 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٧:۳۳ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۸ شهریور ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم