پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

بیگِ سرِ بره خَوس...

بیگِ سرِ بره خَوس...
...میرزا سردار سه زینه داشت. زینه اولینه که استید، تا سه سال بچه دار نی بید. هر کی بس ارسید هی نُک و نیش بس ارهد و اگد: په سیچه بچه دار نی بووی؟ په مر اخوی سر بی اولاد روی؟ وجاقت اخوی کور بووه؟ و ...
چاره ناچار زینه دُیُمینه هم استید. دو شال گدشت یو هم بچه نه اورد؛ دیه هر کی بس ارسید، اگد: میرزا سردار ز خوته! خدا نیخو تو اولاد گیرت بیاهه! قسمتت هیم یو بید
که سر بی اولاد و وجاق کور ...
خُس بید و دو تا زینه بی اولاد و هشک و ریت و یه چاله سرد و هونه بی سرو صدا ز بچه و .. تا ادید بچه یل ز منه هونه ها ازیدن به در و وا دا و بوو اگدن و اهندستن غم دلس بیشتر ابید و زونی به بغل اگرهد و ... نه هر و گا چارن و بره زفت کن و فرمون بر داشت و نه همدرنگی سی دل خس و زنگلس...
یه روز دالو ماه زینو به میرزا سردار گد: میرزا بیو شاپسنده بستون. یو خه فقیر میرس مرده و بی کس و کاره، بیو یونه هم بستون و بگرس زیر بالت و بنشونس تی او دو تا زینت. گاشت خدا ری کرد بت یو بچه دار وابید!
میرزا گد: دالو همه اگون ز خومه و خومم باورم آویده؛ یو خه ز او میرس بچه نداره مو هم بیارم و بدبخت ترس بکنم؟
دالو ماه زینو گد: خدانه چه دیدی که ز هیم یو اولاد گیرت بیاهه! تو چا حرفا مردم اخوی؟ مر ایما وا به حرف مردم زنده ای بکنیم؟ و ... گد و گد و گد تا دل میرزانه به دست اورد و شاپسند هم اوید زینه سیُمی میرزا سردار...
نه ماه و نه روز و نه ساعت و ... گدشت و بچه نوری شاپسند که یه دهدر بید زمار آوید. نومسه ناهادن ماپسند. ماپسند هنی ز شیر نه بهرست بی که شاپسند دووارته بچه به اشکم اوید. بهد نه ماه و ... شاپسند بار ناهاد و یه کر و یه دهدر جملو به دنیا اورد. بشنو ز او دو تا زینه که وختی خدا اخو سی بندس، سیهونون هم خواست؛ وا یک بچه به اشکم آویدن و یه ماه دیندا نیا یک بچه یل سون زمار آویدن. هونه میرزا سردار پر اوید ز بچه. به همو نشون که بهد چار چنج سال میرزا آوید صجاو هش کر و شیش دهدر!
شاپسند خس تک سه دهدر و چار کر داشت. ته تغاریس یه دهدر بید که نومسه ناهادن
پریناز. میرزا غلوه اخواستس! بسکه پریناز دهدر شیرین و فغر بید! همس منه بغل بووس بید و سیس شیرین زوونی اکرد و ...
یه روز کر زینه دُیُمی رهد نشست ری پاها بووس. یه هو پریناز فکست منه سر کر و نشست بن نا بوو! دا کر به غیز اود و چلسه گرهد و اوردس به لم و گد: بیو رو تی دات! بیگ سر بره خوس اویدیه؟ ...یه دم هم بیثل کریل بیان تی بووسون! همه دم هی افکی منه بغلس که انکه چه؟ میرزا مر یونون بچه یلت نیدن؟ سیچه هی هیم دهدر فغر هونه ابینی و کریلت که وجاقته روشن اکنن نی بینیسون؟ و ...
مو بس گدم: په بیگ سر بره خوس انکه چه؟
گد: بره، جور کر بی صر و صدا و آرُم و ... و یه پاره درگل هم جور پریناز زوون دار و خو شیری کن و ... هدن. گاتاوخت نیدی منه چیته تا بره اخوسه، بیگ اره ریس اخوسه؟ پریناز هم جور همو بیگ هونه که وید ری کرم منه بغل بووس نشست و ...

(ستین بختیاری)
 
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۳٥ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢٢ بهمن ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم