پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

بنس زیرس، اِوردارس!...

ورداشتن( برداشتن، پذیرفتن، به خود گرفتن ...)

   انگیزه از نوشتن رویداد زیر، شناخت بیشتر از دانش بومی و فرهنگی بختیاری و بررسی و نمایاندن واژه های بختیاری است. در نوشتار زیر یکی از راهکارهای بهره وری بهینه  و هوشمندانه تبار بختیاری که بنا به هوش و فراست، نیاز، نوآوری، شیوه ی آسان و بازده و ... روشنگری و آشکار می گردد. شاید در روشن نمایی، کم و کاستی رخ داده و یا واژه ای نادرست بکار رفته باشد؛ بر شماست یاد آوری نمایید تا به شناخت درست و راستین آن دست یابیم. نوشته چند بخش، کوتاه گذاشته می شود تا خوانده شود.

بخش 1

ماگا{ماده گاو} زرد یاریجون اَوستون{آبستن} بید؛ یه روز ورزا{گاونر} خونیار وا سُرو زید منه پهلیس. ماگا یه هو وست به گِل و نوریستاد. افتوزنون کیک چر زینه یاریجون منه مال وریستاد. زنگل و پیایل تا اویدن به سیل که بنیهرن چه وابیده، دیدن ماگا زرد یاریجون گوور(گر){گوساله} ونده و گرس بی جون کلس ونده بی.

ماگاه زرد یاریجون نومی بید؛ روزی دو من شیر اداد. گونس{پستان} یه بغل بید و لیفاس{نوک پستان} به بلندی یه انگست بید. ماگا زرد یاریجون  چپر{ حیوان بچه مرده}وابید و هر روز شیرس کم و کمتر آوید.

 

   یاریجون خُس هم ز زینه بدتر، دلس هین بید. چقونه{چاقو را} ز منه جلد سر کدس{کمرش} دراورد و پوست گووره کند و نوک(نمک) وند بس و پهنس کرد سر چل{سنگ چین} و لاشسه هم وند تی سیل{سگ ها} مال. 

    آتهماس به یاریجون گد: رو به مال آکهیار، کا خونیار وا خوت بیار تا هیم بیگ منداله{بزغاله ی نوزاد و شیرخوار} خومه که تازه زمار{زاده} وابیده بنس به زیر گات تا شیرس هشک نوابوهه؛ زیتر رو و بیو تا دیر نوابیده!

...

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۸:٤٩ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢٥ شهریور ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم