پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

اَفتوه لین(آفتابه لگن) ...

... افتوه لین(آفتابه لگن) ایما ورشو بید. قشنگ بید و زرد و 
طلایی و پر نشخ و نگار. هرسا مهمون سیمون اوید واسکه 
دست پیایل بشوریم. منه شهر بیدیم اما پیایل گپ نی رهدن یا 
نی هشتنسون که برون سر دستشوری و دست وری سونه 
بشورن. هم چو که نشسته بیدن واسکه دستاسونه دو کرت 
بشوریم؛ یه کرت پیش ز سرفه و خوراک خردن و یه کرت هم 
بهد سرفه و خردن خوراک. 
تا یادمه هی جر ملکا و زمینا و ... منه مال بید که اکشوندنسون
 به شهر. همه وا یک اویدن به هونه گویل سون که کارگر 
شرکت نفت بیدن و به قول خسون به اداره بیدن و قواله هانه نه
 چپه چپه منه قولُق و دسمال پیجن ایوردن و ... دو روز به هونه 
یو دو روز به هونه هو و ... تا دیندا کار و جر ملکا 
کار که به یه ماه کمتر و زیادتر اکشید...
پریمز(فریموس) و سر و صداس و نفت و بوس و ... هم که خس
 یه داستانی بید و ... 
تا گِی مهمونی به ایما ارسید وا گووم جر داشتیم. هو اگد مو وا 
افتوه لین دست پیایله اشورم و مو اگد نه! مو اشورم... گووم زم
 گفتر بید و فغر و! نه زورم بس ارسید و نه گپ و کوچیری
 اهشتم که منه ریس واستم. چاره ناچار زس به التماس 
خواستم که ای کرت بهله که م. بشورم. 
قول کرد اما یه شرط ناهاد. گد به شرط یو که بهد ظهرا که دام 
اخوسه پا پنکه، کلیت دوچرخه بوومه که انه زیر بالشت سرس 
بیاری تا وا یک رویم دوچرخه سواری. مو کجیر بیدم و نترستم 
سوار چرخ وابووم و گووم هم لنگاس ز سر زین به رکاو نی 
رسید. ضربدری ارهد منجا لیله ها چرخ و اروندس...
تا به بووم گدن که ستین اخو دستا پیایله بشوره گد: ستین تو 
نتری! تو هنی دست نششتیه! بس گدم: بوه؛ اجازه بده تا ای 
کرته بشورم. آمختم بکن تا خوو بشورم. اوید و یادم داد. گد:
 افتوه به دست راستت بووه و لین هم به دست چپت! حوله نه 
هم ون ری دستت هندا مرکات. پیش هر یک ز پیایل که رسیدی
، ننشینی یا زونی نزنی! جفت پا واستاده، اسو کُت وابو! بگو
 بفرما! اَو کم کم بریز! تا نگده بسه، افتوه نه راست نکنی! تا 
دستاسه ششت، دست چپته بجرن و حولنه بیار دم دستس!
 ...
دل منه دلم نبید که اخواستم دستا پیایل گپ فامیلمه بشورم. 
خدا بالا سرم بید! منستی دنیا ز خوم تکه و ...!
جر و قال و بگر مکش و ... ملکا تمومی نداشت که گدن بهد سر
فه صحوتاتونه اکنیم هلا خوراکه و ...
افتوه نه پیشتر پر ز آَو کردم بی و حوله آماده و ... رهدم منه 
میلس. بووم بم گد که ز تی آ... دست بشور. هم جور که 
تکهسه داد بی دست راستسه کشید و مو هم افتوه نه خل 
کردم. نُک انگستاسه گرهد زیر اَو هنی اَو به انگستاس نرسیده 
گد: بسه بسه! و دست اورد به حوله و ولاییدس به انگستا و ...
 انکه هشکس کرد! خجتی نک انگستاس تر وابیدن بی! همه 
سون نک انگست دست راست و بسه بسه و ... 
بهد که خوراک خردن و سرفه نه جم کردن، گی دست ششتن 
کرت دیم رسید. ای کرت هم دستانه ششتن و هم یهگلپ اَو 
کردن به دهون و قر قر کردن بردنس منه گلی و سره بردن واوالا 
و یه هو سره اوردن به لم و بلق زین منه لین و ... دلم شیوست
...
سی دست ششتنیایل به خوم انازستم اما هیم دینداس ...
بازم ایر بووه دست اشورم و دست ششتن گپون تبارم سیم
 افتخاره 
و
 ...
(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۳٤ ‎ق.ظ ; جمعه ۱٩ تیر ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم