پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

خوراکی ز بختیاری ...

...بز تله رو هد اما میش نه! دوبر نیارو مند پا تله اما بزگل رهدن منه تله سی چردن علفا کد بردا و میشون هم ز دینسون رهدن. میشون که نترستن خوسونه به تله وادارن ورستن و وستن وا تُر و گلو رهدن به لم. تا شون گله بسون رسید سه تاسون سر تیر مرد و حروم وابید. پنج تاسون هم شل و زهم دار اویدن که جلدی سراسونه برید. بنگ کرد به مرداس اوید به هیجارس... 
لاشاسونه اوردن به مال و بهر و براش سون کردن به هونه ها. دو لاشسون مند؛ مال به ره بید و رهرو پاییزی؛ یکی سون کواو کردن و خردن او یکینه زینه مرداس جلدی هیردس کرد. دیگه نهاد سر چاله و وا دنبه ها خوس یه غا هم روغن خش و تره کوهی خوو سهرس کرد. نمکسه سور گرهد و داری گرم و قرا و ترشی ناردون بس زید. سی بوس هم یه غا پر چویل به ریس رهد...
پوستا گوسندونه مشک کن کندن سون بی؛ خوو و پاکیزه ششتسون و انگله هاسه سفت بست و گوشت سهر کردنه رهد منس و درسه وا تال رشتنی قُیُم بست...
... مو یه تیم به سیخ کواو بید و گوشت خردن و یه تیم به کار زینه مرداس که یو چه کنه! زینه فهمست و ری کرد بم و گد: ستین! چته؟ ابینم تُر تیت هی تی مونه! گدم: ولا تا سوو چینون چی نیدم بی؛ هیم گوشتا سُهر کردنه رهدی منه هیم پوست هو سی چه؟ ای خوراک هونه چه بس اگون؟ گد: یونه سی یو چینون راست اکنم که تا گرمسیر به مهنه و و خراو نوابووه زس بخوریم؛ ای خوراکه بختیاریه که بس اگویم... 
ایسا دونین نُم ای حوراکی چنه؟

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٥٧ ‎ب.ظ ; جمعه ۱٢ آذر ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم

کینو

در سرا شیبی کینو ، به تن صخره سخت

به رخ برف سپیدی که دلش یخ بسته
رد پاهای زیادی است بدون کالک
خط سرخی است بجا مانده ز بالی خسته

بر سر گردنه غیرت کهسار صفا
در گذر گاه بلا دیده بیداد زمان 
سنگ چینی است به پا مانده ز غیرتمندان
یادگاری است به جا مانده از آن تیر و کمان
...

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٧:۳۱ ‎ق.ظ ; جمعه ۱٢ آذر ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم

برگردان سروده ی «اخوی تا به کی ... »به فارسی به درخواست دوستان

اِخوی تا به کِی هِی بِدونُم ز پِیت 
نَرَمنُم ز مالت دلم منده تِیت

نَهِشتی به زون تا دِراهِن تیام 
هَمِس گُهرته یا که آویده گِیت

 

برگردان به فارسی به درخواست دوستان:

«می خواهی تا به کی همواره بدوم دنبالت - فراری ام مده از در خانه ات، دلم مانده در پیشت - نگذاشتی به زبان تا در بیاید چشماهایم - همیشه نوبت، نوبت تو و فرصت، فرصت توست.»

)گهره و گی دو واژه مترادف و هم معنی به چم و معنای نوبت،فرصت ، دفعه، بار و ...)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٥٦ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم

اِخوی تا به کِی هِی بِدونُم ز پِیت

اِخوی تا به کِی هِی بِدونُم ز پِیت

نَرَمنُم ز مالت دلم منده تِیت

 

نَهِشتی به زون تا دِراهِن تیام

هَمِس گُهرته یا که آویده گِیت

 

 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۱٦ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۱٠ آذر ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم

 

 

تُرنه هاته ای بَفم وا نشق پُر چین اِز دِلِت

وا پَلات، ای نم به ری شونت به سی ری خوش گِلِت

 

ای نشینم پا دلت، درداته ای چینُم به خوم

بَستِکونا دوشه ای یارم، نِشونم ور کِلِت  

 

 


 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۳۸ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٢ آذر ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم

در بندم از این رشته ی بی تاب و دراز

در بندم از این رشته ی بی تاب و دراز
در رنجم از این کِشته بی بار مجاز

تاسیده شد این خانه ی دل، چشم خرد
تابیده شد از گردش این چرخ نساز
 
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۳۳ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ٢ آذر ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم

بز هُل، سرس به تره terehنی واسته!

زبونزدی (مثلی) منه بختیاری بید و هد که گاتاوخت پیایل و زنگل کاردیده و چیدون به یه پاره ز آدمیل که سرسون ز خسون نبید و حرف گپون منه گوشاسون  نی رهد و دردسر سی خسون و باقی راست اکردن، اگدن: یو چی بز هل، سرس به تره نی واسته!

یه کرت که رهدم بی به مال و هندا چاست گله اخواست بیاهه منه غاش و بزننسون به «دون»، کی لهراس بنگ بچه یل کرد و گد: زیتر تا گوسندون نویدنه منه غاش، بره یله بکُنین منه «چیته» و بیله(بیگله) هم ونین به تره! 

کر و دهدر دونیدن سی بره یل و بیل و مو هم واباسون بره یله کردیم منه چیته و سرا بیله هم اکردیم منه «کِفت» (خفت)تره. یکی ز بیل هُل بید و سرس به تره نی واستاد. کر کی لهراس بنگ بووس کرد و گد: بوو ای بیگ هو هُله! سرس به تره نی واسته! چورس بکنم؟ کی لهراس گد: کفت

تره نه ون به یه دست و یه پاس و ونس منجا بیل...


اسو فهمستم هر کی که هله و سرس ز خس نید و ... سرس هم به تره نی واسته! وا دست و پاسه بگرن و وننس به تره و  ...

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۸:۱۳ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ٢ آذر ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم