پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

سزاری مهمون به کول کش...

سزاری مهمون به کول کش...

قوات مسلیمون بید و اداره کار اکرد. پیا مهمون درار و سرفه کش و در هونه وازی بید. هر کی ز مال اوید به مسلیمون، واسکه یه سری هم به هون قوات بزنه. یا یه چاستی یا شومی و یا چند روزی امند. ز دستمزدس سیس نی مند و همس خرج مهمون دراریاس ابید و سرفه و ... «هر چه آسیو ادرورد لوینه اکپنید!»

یکی سون ناخوش بید؛ یکی سون خرید داشت؛ یکی جر ملکی و پاسگاه و دادگاه داشت و یکی ...تا اویدن واسکه سوار مشاین لندوورس بکنه سون و بوره سون دواخونه و دیدر و پاسگاه و بازار و ... «کا سرس بنه هم بید!» گاتاوخت پیل هم کم ایوردن و اگدن: قوات بووم پیل وات نید! ...  اسو بید که منه دلس اگد: « تیم کور دندم نرم؛ پیل هم وا بدم!» و دست اکرد به جیو  به جاسون اداد و ... وختی هم که کار و باراسون هم انجم ابید و دیه اخواستن رون سی مال، واسکی بوره سون به گراژ و سوار ماشینسون بکنه و پیل کرایه سونه بده و واستا تا ماشین ووفته وا ره و یه دستی هم سیسون تکون بده و  ... ار هم نیداد پشت سرس حرف بید و نلق و ... گاتاوخت هم که یه پاره سون ناخوش بیدن یا خسونه به ناخوشی ازیدن که دیه هیچی! واسکه کار و هوهه زنده اینه ول بکنه و وا لندوور خوس بوره سون سی مال...

داس همس بس اگد: «سزاری مهمون به کول کش. یه روز ز داس پرسیدم: دا ماهپاره! په سزاری مهمون به کول کش انکه چه؟

گد: ای دایه! سزاری مهمون به کول کش هم یکی چی کر خوم قوات بید. هونس بال اَوِ رو بید و هر کی اوید به هونس سیر بس اداد اخرد ایر هونس دیر بید شو امند ایر هم نهنگ بید تا نصم دل شو امند اسو  که اخواست روه، ز ور کم پرس نترست تکون بخوره و اگد گداره بدل نیدم و ترسم او بورم و ... اسو بید که سزاری مهمونه اکرد به کول و ز آو اناهدس زواله و اورگشت. دیه همه آموختس وابیدن بی. ارهدن به هونس و انشستن سر سرفس تا ترستن اخردن و شو که ابید سزاری هم که خوسم آمخته به کول کردن وابیده بی، مهمونه اکرد به کولس ز او انهادسون زواله... هم سزاری آمخته وابید بی به نون مفت دادن سرفه کشیدن سی مفت خرون و کول کردن و مفت خردن و مفت به کول روون و هم یه پاره ز مردم مفت چر و مفت خر بی عار به دست وندن به سرفه دیرون و ...

دلم سهد هم سی سزاری و هم سی قوات اما یه غا که رهدم منه فرگ دیدم که نه! چینون آدمیلی دل سهدن سیسون خوو نید! خسون خل ابون تا دیرون ری گرده سون سوار وابوون و خوسنن که نون اسبیده زحمت کشیده نه انن پیش مفت  خرون بی شرم و ...

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:٥٢ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٧ خرداد ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

ستین کس نی خریدارت بیو رو!

ستین کس نی خریدارت بیو رو!
منی چی نی به ای بارت بیو رو

اگون هر چی اگوی اِز پار و دوشن
کساد آویده بازارت بیو رو!

(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:۳٦ ‎ق.ظ ; دوشنبه ٢٥ خرداد ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

ار گدم حالم خشه، حرفامه تو باور مکن

ار گدم حالم خشه، حرفامه تو باور مکن
یا که چالم پر تشه، گرمامه تو باور مکن

ار گدم جفنم پره، مشکم ملامل پر ز دوو
غاش پر وا خرمن و پاخامه تو باور مکن

ار گدم آسیده و دارم یه لیر گرم و نرم
ری پر کوگ دری، خَوگامه تو باور مکن
...
رنگ ریم سهره ایر، خرده ز سیلی سی هوال
برچ برچ و رنگ ای تیهامه تو باور مکن
...

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٤:۳۳ ‎ق.ظ ; دوشنبه ٢٥ خرداد ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

آرمونم نی ورا تا نونم تی

آرمونم نی ورا تا نونم تی
ور کد و بالا شلالت نکنم ری

سی دلم، درمون غم، برچ تیاته
آسمون، آستارهام بند میاته


نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٢٦ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱٢ خرداد ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

قیتاس غلوه قرت بید و فر و فیسی سی خُس داشت

... چَهِ غیلی نبید اما 6-7گز ابید. چشمه کلِ مال اَوس کم بید و 
کرا اَو دادن گوسندون و حیوون هشار نبید. چه نه پا کُه بالا مال 
کندنس سی جوی گوسندون و حیونون.
قیتاس غلوه قرت بید و فر و فیسی سی خُس داشت. خس به
 خس اگد آقیتاس! دستاس هی به کدس زیده بید و کُلهس 
پشت برگس و ... گاتاوخت که به ره ارهد به سا خس هم 
انیشت و ...
یه روز قیتاس کر آمرداس اوید به مالمون. تا اوید دست به کد 
رهد سر چه جوی و گد: اخوم بنیهرم چه و جوی ایسا جور ایما 
هد یا نه! به نُک پا ارهد. پیایل و زنگل مال ز تهمره گدن: هلا
 بنیهرین که آقیتاس چه نه پسن اکنه یا نه! ...
تا رسید به بال چه پا ناهاد ری برد گیوس لرک خرد وست منه 
چه...
همه دونیدیم و رهدیم. دیدم پیا منه چه دست به کد واستاده و 
اَو هم تا زیر چلاس رسیده. 
آگودرز گد: قیتاس! چه و جوی مال ایما جور مال خوتون خوو هد؟
قیتاس ز ری قیز گد: هلا وخت ای پرسا هد؟ مونه ز ایچو 
درارین!...
وریسته اوردیم و ندیم منه چه. آگودرز گد: سفت بوندس به کدت
 تا بکشیمس! 
قیتاس گد: خوم بوندمس!؟ یکی تون بیاین به لم و بوندینس!
آگودرز گد: جغله په مر دستات وات نید؟! خوت بوندس!
قیتاس گد: مونه اگون آقیتاس کر آمرداس! ایما ز گپ گپونیم و ...
آگودرز گد: بچه یل وریسته بکشین وا رُه و بیلینس هم چو تا ز 
بکی که وست اسو ایاریمس وا رُه! 
چن تا گم ز چه دیر نوابیدیم بی که ز ته چه بنگس اوید: وریسته
 بستم! بکشینم وا رُه!
آگودرز گد: بچه یل قیتاس ز بکی وست! بیارینس وا ره! ...
تر و تلی و یه و دستا شور واستاد کل جوی و اَو زس شُر 
ازید.... دیه نه دستاس به کدس بید و نه کُلهس پشت برگس 
و ...
(ستین بختیاری)


نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:٠٩ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٧ خرداد ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

به هندا دار دنیا ای خُمت گل

به هندا دار دنیا ای خُمت گل 
به پا دل بستنت، جون ای دُمت گل

تُکا هرسامه وا تالی ز ترنت
گلی بندی به سی نا، ای نُمت گل

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٧:٥۳ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ٥ خرداد ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم