پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

منم بختیاری

من از بام ایران به نام خدا
ز یاران بختم دهم این ندا
...
من آن که نشینم مقاوم چو کوه
منم بختیاری به نام و شکوه
...
منم تشنه چشمه ساران پاک
منم کشته رو به دیدار خاک
من از چشمه ساران بنوشیدم آب
نه از حوض زالو در آن رفته خواب
ز بختم همه رودهایم پرآب
ز یارم به کهسار مانده به خواب
منم صاحب آب این زنده رود
منم تشنه قطره ای از وجود
من اززردکوهم که کارون ازوست
منم آن سقایی که خالی سبوست
من از دیمه ام آب آنجا دواست
منم دردمندی که حاجت رواست
از آن چشمه ساران پرک پر آب
نمانده به چشمم بجز یک سراب
ز نفت که و تپه و دشت من
چه آباد ها گشت و من خسته تن
از آن نفت بویش مشامم بخست
ز سودش نه چشمم به دید و نه دست
...
(حسین عبدالهی پبدنی)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:۱٧ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

ار گدم حالم خشه، حرفامه تو باور مکن

ار گدم حالم خشه، حرفامه تو باور مکن

یا که چالم پر تشه، گرمامه تو باور مکن

 

ار گدم جفنم پره، مشکم ملامل پر ز دوو

غاش پر وا خرمن و پاخامه تو باور مکن

 

ار گدم آسیده و دارم  یه لیر گرم و نرم

ری پر کوگ دری، خَوگامه تو باور مکن

...

رنگ ریم سهره ایر، خرده ز سیلی سی هوال

برچ برچ و رنگ ای تیهامه تو باور مکن

...

 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:۳۳ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢٦ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

به مینه مه دووارته ریته دیدم

به مینه مه دووارته ریته دیدم
زلال برچ هر دو تیته دیدم

به هر جا سیل کردم به دل شو
تُری منده ز تال میته دیدم


نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٥۳ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٤ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

پست و ماست و موسیر ...

... دست ار dast ar ناهادن بی و جو و گدما برشتنه واس پست اکردن. پریناز 
بنگم  کرد و گد: ستین بیو چند دِر بده به دست ار! خومم دلم اخواست که دست
 اره  در بدم و سیم یه بازی بید و آرمونسه داشتم. رهدم و در دادم و دادم تا 
چلام کهش اوردن.
..
دیندا پریناز یه ته دوری ز پستا بم داد و بردم چونون تر ز دست ار و گد: ستین 
یه تلاپه پست بکن منه دهونت و اسو بگو: پست و ماست و موسیر! ار پست ز
دوهونت نریسست! یا باده ز هیم پستا بت ادم. 
... تا گدم پست و ماست و ، به موسیر نرسیده یه گرس ز پستا نمند منه دهونم
 و ...
(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٢٥ ‎ب.ظ ; شنبه ٢٢ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

روز بوو(پدر) هم پیشاپیش و زیتر موارک با!

روز بوو(پدر) هم پیشاپیش موارک با!
( ... وختی که هیرده بم گرهدن و خوو گرهد که هی سی دا اگوی و سی بوو نه!گدم .... تا هم به یاد بووم بووم) هم بچه یلم به یاد خوم!)
...
سر و سا، ستین، گیر زونی، بوو
سر مال دل، آرمونم، بوو

به شونا ایر گرم دستت نخرد
امیدم به باد و دلم سرد و زرد

به کهسار غیرت هدی سردیار
ز رنجت گل باغ ایاهه به بار

ور تند باد بد روزگار 
بهون ار که منده به پا بر قرار،

ستینس تونی و ز دار تونه
که هر چه به پا هد، به وار تونه

نفس، آر و بر ار به سینه ایا
که بی تو بووم وا دمی هم نیا

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٩ ‎ق.ظ ; شنبه ٢٢ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

شنیدم که در خاستگاهان وحی

شنیدم که در خاستگاهان وحی

سعودی بی شرم و بی امر و نهی،

 

بیازیده ناپاک دستی ز خوی

ببرده ز خود، خرده ی آبروی

 

چو اجداد بت خواه و بدخوی خویش

پلیدی و زشتی بیاورده پیش

 

کجا  شاه پور ذوالاکتاف هست

که تازی به مویی ز شانه ببست

...

ز دد جز پلیدی و زشتی مجوی

نیابی  ز نیکی ز  درنده خوی

 

چه خوش گفته اند «آن که با خویش کرد»

«چه با دیگران» کو از آن بیش کرد

 

به دین خدا هم نگردید راست

چو گَرد کز گِل بد سرشتی نخاست

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٢ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۱ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

آ خدا بار کن ز تی ای قوم لیش

آخدا دارم گله زت بی شمار
زی سوو تا دوش و پیرار و ز پار

گوشته! ای خوم به زون پاک لر
تا بگوم بت بنده وار زی روزگار

سیچه هشتی هونته واگر کنن 
کریل لیش سعود خوار و زار

سیچه هشتی هونته تی کافرون
مینه گرما و به منجا چیت زار

مالکنونه، مال به ره وسته زنو
ار که بیلی هونته یاریم به بار

برد شت و پرده هاته ای بریم
ری کُه زرده، به منگشت یا منار

ار نخواستی تا به کینو ای بریم
یا انیمس ور کُه تاراز یا شیرین بهار

لیر گهپی ای زنیم ز چوو بلیط
برد تاش و چار نره یاریم به کار
...
نفت و گازاته بِوُر از دستسون 
پیل مفت، اینونه کرده تور و هار
...
هی به نومت تیخ انن ور تیشنییا 
هین اریزن، ای زنن سرها به دار

ای پلشتون ز دین رهده به در
ور در هونت اوردن ننگ و عار
... 

آخدا بار کن ز تی ای قوم لیش
تش بنه ور هونسون تا بون تار

نفت چه هانه بپاشن منجای آل
جندمه آماده کن سیسون ز نار

(ستین بختیاری)


نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٠۱ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۱ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

روز «دا» خجسته!

ز دا بهدر نداده هیچ پیدا
به ای دنیا به گرمی دل دا

خداییه دلس، مهرس بهشتی
بهشته سیس خدا ناده به هندا

(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٦:٠٥ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۱ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

ز دا بهدر نداده هیچ پیدا – به ای دنیا و او دنیا دل دا

ز دا بهدر نداده هیچ پیدا – به ای دنیا و او دنیا دل دا
...
... هیچ خووی، ز خوو منه دل دام که سیم متل اگد و دستس منه کولم بید و اولاییدم نبید و نید! آرمون یه خوو چیونی به سرون هلانیم به دلم منده! کاشکی دامه بیدی!...
... سرم سر پا دام بید و دست دام هم منه کولم هی لاشمه اهارنید و اولایید. گاتاوخت هم وا او دستس آروم منه میام در اخرد. تیامه ابستم و تهنا به متلس گوش ادادم .
... افتو و مه ددو و گوو بیدن. هونه واده سون هیم دو تا بچه نه داشتن. دو تا سون زال و قشنگ و ملوس بیدن. ریاسون منه تی برچ ازید چونون قشنگ بیدن. هیشکی ز یک رد سون نی کرد جونون جور یک بیدن. 
داسون داشت هویر اکرد؛ هندا افتو درون و پسین تنگ بید. گله سون آستاره ها بیدن. گله سر تا سر آسمون به چرا بید. دا به کرس مه گد: کرم رو یه سری بکش به گوسندون که گرگ ناخرمی نزنه به گله و زسون شل و تال نکنه! 
مه گد: دا شو هده و مو اترسم ز گرگ و کفتار و رووا و ...به ددوم افتو بگو بروه هو گفتره! 
داس گد: مه! تو کری! ددوت گفتره اما دهدره و نتره به شو بزنه به در. تو ار کوچیرتری اما کری و خوت وا روی! کر گرهد به رکه کشیدن و وا دا تو مو کردن ... تاریکی وست به گل و همه جانه گرهد. 
داس گد مه جلدی رو دیر وابید! 
مه گد: مو نی روم.
دا هیم جور که دستس منه هویر بید درورد و یه سیلی زید منه ری مه. هویرا دست دا دیسست منه ری مه. 
تا مه سیلینه خرد، وا ری هویر هویری و نه ششته به جسته ز مال زید به در و رهد...
مه ز هم سو لکه هویر دست داس منه ریس مند. سی هم هو ری مه لکه داره! اندی ری مه هم چی افتو روشن و زال و قشنگ بید و ...

(ستین بختیاری)

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٥۳ ‎ق.ظ ; جمعه ٢۱ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

شبی ضربه هایی دمادم به در خورد...

شبی ضربه هایی دمادم به در خورد
سر شمع لرزید و آتش به سر برد

 

بیفتاد از رقص نرم و به هم شد 
دل پر ز آتش، خموش و به غم شد

در از درد نالید و گفتا: فروزان! 
من از ضربه نالم، تو از چه پریشان؟

 

نگاهی به در کرد و شعله بگفتا 

ز درگاه ناگاه، شگفتا، شگفتا !

که این ضربه از باد و از خشم اویست
ز همبازه با شب، ز هم چشم اویست 
...
نمیرد چراغی به ضربت، ز دستی
بگو باد قاتل، تو هستی! توهستی!

 (ستین بختیاری)

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٤٦ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱۸ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

به کهسارم غریوم بی کس و کار

به کهسارم غریوم بی کس و کار 
ولاتم سیم غریوه، دشمنم یار

ز بختم رهده افتو دی زمالم
ز یارم منده وا غصه به شو گار


نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٤٢ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱۸ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

دو بندی( دو وندی) پوزار قدیمی بختیاری

... سی عید دیدنی دور یک بیدیم که صحوت زن و زن خواست اوید به میون و دالو ماگلی دونه گرهد به دست....هی دا اسو خه جور هلا نبید که جغله یل ز ور درگل بجن! ابینی ایان سی بله بستون دهدر به نیا جغله نشسته و ... ! اسونا درگل تا نُم(نام) یه جغلنه ازیدن کدسون، تا عروسی بکردن یکه نی دیدن! ووش دابووم تا هیم چیانه ابینم عرخ انشینه به تیگم و مورشت اووفته به لاشم و ...
گدم: دالو ماگلی! اسو وا هلا فرخ اکنه! اسو درگل سوات نداشتن هلا همه با سواتن و درس خونده و سر زوون دارن! اسو درگل غیرزا هونه واده خسون وا هیشکی حرف نی زیدن هلا ز مدرسه تا دانشگاه وا هم کلاسی و معلم و استاد سر و کله ازنن! خسون یه پا پیاهن و مرد ملازه نی کنن و ...
دالو ماگلی حرفمه برید و گد: هیم ایسا ری دادین به بچه یل تون که چینون پر روو ابوون و ایان انشینن ری به ری آدم و لنگه انن ری او لنگ و ...
بی اَدَوی کردم و حرفسه بریدم و گدم: دالو ماگلی بنیهر تا سیت بگوم....
نهشتم که حرفمه بزنم و تش تشی وابید و گد: تو بنیهر! مو دهدر 10 ساله ای بیدم که بلکه اوردن سیم. اسو دوا(داماد) هم نی اوید به مال بهیگ. تا دیدم ز زیر مال مون ایان،حدبا تی دا و بو فامیل دووا ریم نی وروید، دو وندیامه کردم به پام و جستم به در. شرم داشتم! منه ری بووم و گویلم نترستم بنیهرم که اخون بلکه بیارن سیم و اخوم شی بکنم و ...
دالو ماگلی چونون گرم صحوت اوید ک دیه بی مجال به هیشکی نداد و یه دنر هی گد و گد....
دستسه گرهدم و گدم: دالو هر چه اگوی راست! یه پرس زت دارم؟ به خرشم نیشت بم و گد بپرس!
گدم هیم «دو وندی» که گدی چنه؟ انکه چه که گدی دو وندیامه کردم به پام و جستم؟
گد: به هیم کوش بنددارا که ایسا بسون اگوین کوش بندی، ایما اگدیم دو وندی(دو بندی). تختس گیوه ای بید اما ری نداشت. دو تا هلکن به پیشس بید و دو تا هم راستا راست کچه پا داشت. ز سر پنگه پا دو تا بند داشت؛ ایوردیم سون پشت پا و سر مچ ابستیم سون و ... گاتا وخت هم بنداسه ادروردیم و جور هیم دپاییا هلانی اوندیم سون ری پا... فهمستم اسو هم بختیاری یل سی منه گرما و سی راحتی کوشایی داشتن جور کوشا بنددار دمپاییا سکونی که بسون اگون کفش بندی و دمپایی...
ز بله بستون و نومزدی و ... رسیدیم به دوبندی و یه چی تازه آخته وابیدم.

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:٠٢ ‎ب.ظ ; شنبه ۱٥ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

(کُر ادونی خوت، هَوَر داری دَدوم - سی عرو سیزده نه کردیم شیم و شر)

(کُر ادونی خوت، هَوَر داری دَدوم - سی عرو سیزده نه کردیم شیم و شر)

...

بیو رویم تا دشت و تا کوه و کمر    

وا کل و گاله به سیزده و به در

 

سیزده و نوروز موارک با و خش

تهلیانه در کنین وا ای شکر

 

دل بدیم وا یک بدیم دستا به دست

تا کنیم بدخوانه خوار و کور و کر

 

دِر خوریم وا یک به سوزه زار دل

گل بگویم و گل به اشنیم سر به سر

 

دَر به ری غصه بوندیم تی باهار

رخت شادی وا نم بارون به ور

 

هر که سیزده نه اخونه نحس و شیم

دشمنه! شیمه! ز بیخ و بی هور  

 

کُر ادونی خوت، هَوَر داری دَدوم

سی عرو سیزده نه کردیم شیم و شر

 

تا که بردیم سون به منجا ترس و جهل

پا به پامون جستن از هونه به در

 

پاچه سونه پر ناهادیم کِیک ترس

وا نیامون هی اجن سیزده به سر

 

بیل بیاهن یه دمون تی سوه زار

تا که زیدیم بیخ سونه وا تور

 

خوو اوردیمسون به فند از هونه در

بیل بگون شیمه و نحسه یا بتر

 

شیمی سیزده سی ایما، سی هونون

گرگراک و مارملیک، صحرا و بر

(ستین بختیاری)

 

 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٢۳ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱۳ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

ستین تا کی اخوی نالی ز دیری

ستین تا کی اخوی نالی ز دیری 
ستین تا کی ابوهی برد زیری

ایر مندی به زیر برد و نالش
ستین هاکی امهنه زت به پیری

(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۳٤ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۱٠ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

آرک - برک شکر خرد...

... پیایل مال زیر درخت بلیط نشسته بیدن. گدم روم تیسون یه چی زسون آمخته .ابووم. اسو جور ایسوو نبید که رادیون و تلویزیون موبایل و کامپیوتر و ... بووه و آدم زسون چی یاد بگره و واسون سرگرم وابووه! چی یادگیری و سرگرمی مون میلس پیایل بید و بس!
تا رسیدم، سلام دادم به حاضرون و دوگر زونی نشستم دوون میلس. دیدم حرفسونه واداشتن و نیشتن به یک و ... کیخا نوذر ری کرد بم و گد:علیک! رو به مال بگو یه چایی راست بکنن و بیار سیمون! 
گدم: ری تیام و دونیدم به مال و به دالو ماگل گدم که چایینه راست بکنه و جلدی ورگشتم و نشستم جا خوم منه میلس.
کیخا نوذر پیل نیشت بم و گد: تو خه اویدی؟ مر نگدم ...
گدم: به دالو ماگل گدم و ...
گد: رو به دالو ماگل بگو چایینه جلده راست بکنه و بس بگو آرک- برک شکر خرد! وری رو!
به دَو رهدم و به دالو ماگل گدم: دالو! وُلا کیخا نوذر گد چایینه جلدی راست بکن وگد که بت بگوم: آرک برگ شکر خرد!
دالو تا یونه اشنید غش کرد به هنده و وا دسمال شدس دم پوزسه گرهد و رینه جرنید واپشت و ...
گدم: دالو په سیچه اهندی؟ خا کیخا یونه گده مو خه نگدمه! 
یونه گدم و دونیدم به سی میلس که برسم و ز حرفاسون دیر نمهنم که دالو بنگم کرد و گد: ای کر چته جور گازر دشکه به دین هی به دو اری و به جسته ایای؟ واستا بت بگوم! هی جغله واستا...
دنیدا حرفس تموم نوابیده بید که مو رسیدم بیمنه میلس و دووارته دوگر زونی نشستم دوون میلس.
به رسیدنم باز میلس بی دنگ وابید و کیخا گد: جغله! مر تو گوش و هوش منه سرت نید؟ په به دالو ماگل چه گدی؟
- ولا بس گدم که کیخا گد آرک- برک شکر خرد اما هو هندست و ...
کیخا سره وند وازیر و یه لو هندینه داد و بهدس گد: ای سوو رو بس بگو کیخا گد آرک- برکه اُرُک کن...
به غیر کش رهدم و گدم: دالو!کیخا گد آرک برکه ارک کن! 
تا یونه گدم دالو چلمه گرهد و بردم زیر بهون و نشوندم و گد: دا! بنشین تا سیت بگوم! کیخا اخواست که تو ز ... دیندا همه چینه سیم گد ز میلس و فشنادنم و آرک - برک و ... گرهدم به تهریف و اتل متل سیم گد و یونه هم سیم گد: پیاله داریم آرک برک - تو پر بکن مو پرترک ...
هنی منه ویرمه و هر سا به یادم ایاهه به خوم اهندم که سیچه دیر فهمستم که کیخا چه اگد و... اما زسون آمخته وابیدم که دیه پا به گیوه منه حرف گپون نروم و بی موکیش پا به میلسی نَنُم و ...

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٤:٠۳ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۱٠ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

دالنجه تیاتم ای گل ناز

دالنجه تیاتم ای گل ناز
بی خوت نگرهده دل یه دم ساز

چی کوگ جدا ز جفت منده
بنگت ازنم ز کوه تاراز
(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٩ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٩ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

یه دم تیم، بی تو نرهده به خو

یه دم تیم، بی تو نرهده به خو

اَوی همدرنگم ز دندال شو

 

ز تنگی دلم رهد و وا شو نشست

ز بس که ز تی هات هی خرده دو

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٧:٠٢ ‎ب.ظ ; شنبه ۸ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

سال، سال بزه ...

سال بز...
... امسال سال بزه! ویرتون وا خوتون بوهه! جفنه هاتونه ز ورس بگروزنین تا نوناتونه نخوره! رختاتونه به پاهین که تیک و نُکه نکنه! ویرتون بووه که تیتونه نکنه...
تش گره فغره و شیطونه! ریشسه اگره شاخ ازنه منه ریت و تیته اکنه! شاخاسه اگری رسوایی ادراره وغشتس اورسته! دستسه اگری اورچره به آدم! گوشاسه اگری کله ازنه! ...
شارا کشه! نیاروه! نی بینین همس به نیا گله میشون چه جوری به غیرکش اروه! شاخ بلگ درخت ز ورس روزگار نداره...
ویرتون بووه که تهنا یه لنگسه بگرین و بزکشس بکنین ز دین خوتون تا نترسته بووه لنگ لغه بکنه و شاخ بزنه و ... ترین تره هم سیس راست بکنین و سرسه ونین به تره.... ایر هل بید دیه چاره ناچار بکشینس به ملار و ...
امساله ویرتون وا ای شاخ تیز و ریش دراز هو بووه که هر دنگی که بگوی زس ایا!...

ز بسکه شیطون و فغر هد سیس مثل راست کردن: بیگ سر بره خوس! خدا ز بز که اورگرته، نونا شنه(شبان را) اخوره! و ...
هر چی هم که تیزه اگون منی شاخ بزه! به ریش کچه ای هم اگون ریش بزی! به میا تیس اگون می بزی! به آدم ول دون اگون بزگلون! ....
ای مردم بنیهرین چندی خوسه جا کرده منه همه چی! ...
تونو خدا امسالنه ویرتون وا خوتون بووه که بز ناشادی گرهده خدا نکرده شل و کله تون نکنه! منس ریس نواستین و دست به شاخاس هم نزنین! به گوشاس هم کاری نداشته بووین که وغشتس ادراهه...

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٦:٠۱ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۳ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

بهارم بی تو چی پاییزِ زرده

بهارم بی تو چی پاییزِ زرده
کُنار آرمونم پر ز برده

دلم جا نی گره سی دیدن ریت
امیدم چی زمستون سردِ سرده

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:٥۸ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۳ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم

کوله بارش را زمستان بست و رفت

کوله بارش را زمستان بست و رفت
تا بهاران از کرانه سر رسید

چهره سرد و عبوسش رنگ باخت
تا سر سبز و جوان بر شاخه دید

زیر لب غر زد شتا بر ابر و باد
تا صدای پای باران را شنید

رخت بر بست و گریزان شد غمان
تا عمو نوروز شاد از ره رسید

(حسین عبدالهی پبدنی)

 
Like · 
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:٤٦ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۳ فروردین ۱۳٩٤
Comments نظرات () لینک دائم