پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

باورس نی بو گلم، که سیس هلاکم

باورس نی بو گلم، که سیس هلاکم 
پا به کوه و لیوه و سیس سینه چاکم

رکه کش وابیده و نی خو به اشنه
یه کلوم ری به ری، زی دل به هاکم
(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٤٤ ‎ق.ظ ; جمعه ۳٠ آبان ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

به شکال[1] وشخستن[2] ...

... تربه[3] هانه پر کردیم ز نون و مِنون[4]. یه مشکول[5]  اَو[6]- و یه مشکول دو هم اَماده کردیم. تفنگانه پاک و پلیت کردیم و کیس کمر[7]انه پر ز فشگ و بستم به کد.

مو به نیاتر[8] وریستادم واپا که یه هو کی مراد وشخست! دام گد: ووش دات میرا! دا بوومی بنشین سر جات! صور اویده[9]!

کی مراد گد: مو شو به کُه[10] بیدم و چاهستمه[11] و چامون[12] گرهدمه! یو ز صور و نبشادی[13] نید! بهل بچه تا به گه[14] هده رون به شکال!

دام نیشت[15] بم و گد: نیلمت[16] بروی! نه گوشت شکال اخوم نه لرسستن[17] و ...

دالوم گد: دا ! گر بزن[18] و یه غا واستا[19] و نُمه خدانه[20] بیار و... اسو رو!

دام نی هشتم[21] و نشوندم سر جا و رهد دینشت[22] اورد و در داد[23] بالا سرم و وند به تش[24] و ...

(ستین بختیاری)



[1] - شکار

[2] - وشخه، عطسه، عطسه کردن.

[3] - توبره، توبره ی وسیله، کوله، کوله پشتی دست بافت بختیاری.

[4] -من نون،منه نون،میان نان، قاتوق، خوراکی، هر غذایی که میان نان بگذارند و بخورند

[5] -مشک کوچک و قابل حمل آسان دوغ و آب،

[6] - آب

[7] - فشنگ دان، فشنگ دان چرمی که به کمر می بندند

[8] - پیش تر، جلوتر

[9] -صبر آمد، باور بختیاری در زمان عطسه کردن فردی و به تاخیر اداختن سفر مسافر.

[10] - شب به کوه، کار شبانه چوپانان

[11] - چاییده ام، سرما خورده ام

[12] - سرماخوردگی

[13] - از ناشادی، از اتفاق بد، برای روی دادن پیشامد بد و...

[14] - به موقع

[15] - نگاه کرد

[16] - نمی گذارمت، اجازه به تو نمی دهم.

[17] - لرزیدن، لرزش از پیشامد

[18] - گر= درنگ؛ درنگ کن، به ایست، کمی توقف کن

[19] - کمی به ایست

[20] - نام خدا را

[21] - نمی گذاشتم، به من اجازه نمی داد و ...

[22] - اسپند

[23] - تاب داد، چرخاند

[24] - انداخت به آتش

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:۳٥ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢٢ آبان ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

دل نخشی زنگل و ...

اسونا زنگلی که دل خشی ز میره یل نداشتن و اخواستن نه به 
راست، زسون گله بکنن، چینون دمدال اکردن که انکه پیا به اشن 
مو دل نخشم زت و اگدن: 

دلم خشه که مو زینه آ امیرم
شو ز سرما، روز ز گرمایی امیرم
ستین بختیاری
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٠ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢۱ آبان ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

بردی نتارمه دل

بردی نتارمه دل، دی نی کنی مونه ول؟
پا سرد چل نشوندیم، بی سا و سر به ری گل

وندیم ز دور چاله، بردیم به مال شوگار
بستی ز دینِ نومم کلوگرینه ای دل

(ستین بختیاری)ًَ
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٢٠ ‎ق.ظ ; یکشنبه ۱۱ آبان ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

سیسته ی دشت شیمبار

... منه جِنگ ظهر بید که رسیدم به شیمبار. هوا یه غا گرم بید؛ گُسنُم بید و به هر کافه ای رهدم اگدن: گوشت نداریم! گدم خوراک غیرزا کواو هم بووه اخورم! گدن: ایما تهنا کواو اپزیم! ...

آرُم آروم ره وستم و پشت فرمون سیل به دشت شیمبار و که اکردم. سَوزِلونی دشت شیمبار ،گرمی هوا و گسنه ای نه ز ویرم برد. اما دراز ره، بچه یل کُت کت واستادن بی و پلاستیکانه منه هوا اجمنیدن و اگدن: سیسته! سیسته! یه پاره سون هم اگدن: کویج! کویج!...
ز پیت منجا دشت که در خردم یه دهدر کوچیر و تهنا وا لچک و مینا دیدم! دست شوند بم. نترستم زس رد وابوم و واستادم. دونید و اوید دم پنجره ماشین و گد: سیسته اخوی؟ تیاس چی دو تا لُپُک آوی منه ریس ابلیوست!
لچک پر منجق و قشنگ و مینا سهرس، دلمه کند و هرسامه درود؛ هم ز قشنگی و هم ز درد... هندا 8 - 9 سالس بید.
گدم: یونون چندی ابوون؟چندی پیل بت بدم؟ گد: همس دوهزارتومن! پنج هزار تومن دادمس. گد: واستا تا باقیسه بییارم سیت! گدم: دهدری نیخوم! قاول دهدرمه نداره! گد: نه! تو واستا!
دونید تی چیاس کل ره...
مو هم درودم. داشت پیل هیرده ادرورد که دیدم سرس وا والا کرد به طرف بغل کُه و گد: اخوم باقی پیلسه بدم! خوو که نیشتم دیدم نُک سر یه زینه ز پشت بردی دیاره! زینه داس بید یا ددوس، خُسه ز تی مردم رهگذر بهدار کرد بی که کس و بی کس نبینس و دهدر کوچیره واداشت بی دم ره. خشم اوید و سربلند اویدم به زنگل مال و توارم که شرف و آبروسونه اوادارن... ز دل خشی بازم هرسام تک تک رهستن به لم...
باقی پیلامه بم داد و گد: اَو داری؟ گدم: هری دهدرم دارم! کلمن پر یخ بید دروردم منه یه درف اَو معدنی رهدم سیس. گد: هالو اَو یخه؟ گدم هری! گدک دستت درد نکنه! ... هر چه کردم که میوه و بیسکویت و شکلات بس بدم زم نگرهد! دیدم ای دهدر مالم چندی گپ و سربلنده ... 
سیسته هاس سهر بیدن، به سهری هین خدا و منسون اسپید بی به اسپیدی دل دهدر مالم...

ستین بختیاری

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٢٤ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٧ آبان ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم