پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

mahne مه نه دیدی؟ هری! هری! ...

[1] - انتهای زمان عصر، تاریک روشنایی عصر

[1] -در آمدن، طلوع

[1] - ستاره شامگاهی

[1] - خورجین کوچک برای نگهداری لباش

[1] - تکه، پاره

[1] - شکسته اش را

[1] - moleبلندی، تپه ی کوچک

[1] - aw bedaroonمغرب، محل غروب خورشید

[1] - پایش

[1] - به سنگی

[1] - با سر افتاد

[1] - روی زمین، روی خاک

[1] - خط پیشانی، میان پیشانی

[1] - خُرد، تکه تکه

[1] - تکه ی بزرگش

[1] - اندازه پشت یک ناخن

[1] -پیدا،آشکار

[1] - خون فوراه کرد، خون پاشید

[1] - رویش، صورتش

[1] - چشم هایش را گرفت

[1] - با گوشه مینا

[1] - نگاه کرد

[1] - ندیدش

[1] - ماه

[1] - زمین خوردن، سکندری خوردن

[1]  - رها شد، آزاد شد

[1] - غروب کرد

[1] - ماه را

[1] - بیابد، پیدا کند

[1] - آن سو

[1] -دختران

[1] - mahne didiماه را دیدی؟

[1] - آری! آری!

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۱۱ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱ خرداد ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

جُل به کول

تاتم[1] مهمون مون بید. بس گدم: تاته هر چه دلت اخوو بفرما تا سی چاست[2] راست بکنیم. تاتم گد: بوو مو نه مرغ ماشینی اخورم و نه کواو و ... ار زحمت نید اَو گوشتی[3] راست بکنین. خومون هم تمارزو[4] اَو گوشت بیدم؛ جاتون سوز زینه یه اَو گوشت لری پر گوشت راست کرد. نهنگ[5] چاست اوید و سرفه نه پهن کردیم که زنگ هونه وید به درینگشت! ...

خورزمارم[6] بید وا زینه و دو کر و دهدرس؛ گدم تا ایسا خوراکه بنین سر سرفه جلدی ایاهم. تاتم گد: بوو نی خو روی سی خوراکی! بیو هیم اَو گوشته بهر اکنیم. هر کی یه غا اَو گوشتسه تلیت اکنه و «جُل به کول»[7] اخوره و سیر ابووه ...

بچه یل خوم خورزمارم نیشتن[8] به یک و وایک گدن: جُل به کول په دیه چنه؟ خوراکیه؟ ...



[1] - عمویم

[2] - ناهار

[3] - آبگوشت

[4] - تهمارزو، طعم آرزو، تم آرزم،آرزومند گونه ای خوراکی، معمولا گوشت...

[5] - نزدیک

[6] - خاله زاده ام

[7] - چم و معنی را شما بفرمایید...

[8] - نگاه کردند

از: ستین بختیاری

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٤۱ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۳٠ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

سزاری مهمون به کول کش...

سزاری هونس بال او رو بید. هر کی اخواست که بروه سی لالی واسکه ز تی هونه سزاری بگدرتن چینا هونس بال گدار بید. یه پاره که شو امند هونه سزاری شو شومسه و صحوس هم ناشتاییسه اخرد و اسو که اخواست بروه، واسکه سزاری بکنس به کول و ز او بنس زواله و ورگرته. دیه همه ایشنهدنس؛ چه هونون که مفت خر(خور) بیدن نونسه مفت اخردن و ز کولس سواری اگرهدن و چه هونی که به روزگارس افسوس اخردن!...

دیه هر کی جور سزاری نون و کولسه مفت و ساده انهاد به خذمت مردم بس اگدن: سزاری مهمون به کول کش و یو اوید یه زبونزی سی مردم منه بختیاری...  

ستین بختیاری

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۱۱ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۳٠ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

تصاویری از شاهنامه خوانی در زورخانه شاهین شهر

 

تصاویر برگرفته از سایت سازمان رفاهی- تفریحی شهرداری شاهین شهر:

http://refahi.shaahinshahr.com/?ModuleId=5590&id=19539

 

 

 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٠٤ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

جراحی بختیاری و تگله(بخیه) زیدن وا[1] تال[2] دین[3] اسب

جراحی بختیاری و تگله(بخیه) زیدن وا[1] تال[2] دین[3] اسب

... مالخدا[4] پیا خووی بید و ز خووی هیچی کم نداشت؛ هم ز گفت و لفت و هم ز کد و بالا، پیایی بید به تموم مهنا بختیاری. منه ری[5]پهن و مِردونس تهنا جا یه زهم[6] باریکی ز گوشه لو[7] تا دین ایلوارس[8] تیانه[9] به خوس ادُهد[10]... گاشد[11] که ز تُر تی[12] مو و هونون[13] که وابام[14] بیدن فهمست[15] که خوس سر تاله[16] واز کرد و گد: 


گویل بختیاری! ادونین[17] که نیاترون[18] چی دون[19] مون غلوه[20]بیدن و منه و هر کاری ز مردم ایل  کار گُش[21] بیدن و کارا دشخواره[22] هم خسون[23] انجم ادادن[24] و  ... 
زهم ِ منه ریمه ابینین؟ یو جا لغه[25] اسبه! یه اسب هار و تور[26]داشتیم که سرکش بید و تهنا بووم اترست[27] وادارس[28] و سوارس وابووه؛اسمس خرسان بید. کوچیر که بیدم، یه کرت[29] ز پشت سرس رد وابیدم به لغه زید منه ریم. ز گوشه لو تا دین ایلوارمه تیلیشنید... [30]
اوسو[31] نه حکیم[32] بید و نه تال تگله[33] که چی امروز تگلس بزنن؛ بووم ز دین اسب خرسان چن تا تال کند و کرد به سیزن[34] و زهم لومه دُهد[35]؛ ز دین ایلوارم تا گوشه لومه تگله زید که منستی تگله ها دست یه حکیم جراحه! ... جاسه[36] ابینین که منده اما بووم[37] ز یه حکیم جراح هم بهدر[38] دهدس[39] و بهد چن ماه هم خوو آوید...


اخوم بگوم که: درواستی[40] و لابدی و سختی آدمه به یه پاره کارا اواداره که همو کار سرتال خیر ابووه؛ اما خداییس مردم بختیاری، هم نوآور بیدن و هم خوش فرگ؛ یونه که ایما به نیایل مون سربلندیم و بسون افتخار اکنیم...

 



[1] - با

[2] - تار، نخ

[3] - دم

[4] - خدای مال، صاحب خانه،

[5] -چهره، صورت

[6] - زخم

[7] - لب

[8] - تا انتهای آرواره اش

[9]  - چشم ها را

[10] - به خودش می دوخت

[11] - گاه شاید، شاید

[12] - از مسیر دید، از جهت نگاه کردن

[13] - آنها

[14] - همراهم

[15] - فهمید

[16] - سر نخ، سر حرف

[17] - می دانید

[18] - گذشتگان

[19] - دانا

[20] - بسیار، زیاد

[21] - کارگشا

[22] - کارهای دشوار را

[23] - خودشان

[24] - انجام می دادند

[25] - لگد

[26] - چموش، سرکش

[27] - می توانست

[28] - نگهش بدارد

[29] -  یکبار

[30] - پاره کرد، شکافت، شکافته کرد

[31] - آنگاه، آنوقت

[32] - پزشک

[33] - نه نخ بخیه

[34] - سوزن

[35] - دوخت

[36] - جایش را

[37] - پدرم

[38] - بهتر

[39] - دوختش

[40] - نیاز

ستین بختیاری

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٤ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

اجرای شاهنامه خوانی در شاهین شهر

اگرچه زورخانه شاهین شهر جای کمی داشت ولی همتباران بسیاری را 
دوشادوش در خود جای داد. حضور زنان و دختران و پسران بختیاری
 دلبسته به شاهنامه دیدنی بود. دختر نوجوان و پسر نونهال به زیبایی 
شاهنامه خوانی کردند. پهلوانان زروخانه نیز با ضرب مرشد به نرمش
 باستانی پرداختند و مردم را به وجد آوردند.
استاد جواد خسروی نیا نیز شاهنامه خوانی به گویش بختیاری را اجرا کردند 
و مورد تشویق مردم قرار گرفتند. استاد داراب رییسی هم سروده ای را اجرا
 نمودند. 

من هم سروده زیر را که امروز برای خوانش در همایش شاهنامه خوانی آماده
 کردم و به همراه سروده منم بختیاری که از سوی دوستان به درخواست شده 
بود، اجرا کردم. بار دیگر از جناب آقای رامین طهماسبی برای برگزاری این 
همایش سپاسگزاری می کنم. 

به نوم خدایی که فرمون داد
ز مست گلی، آدمه جون داد

گپی و خدایی برازندسه
دِرِ ماه و افتو به دست خُسه

شو و روز، دیندا - نیا نی درا
ایر خس نخو، آرمون نی ورا

ز گِل نی دراره سر گُل به در
که تا نم نباره ز مهرس به سر

چه خوش گد که فردوسی شا پیا
نشینا به باغ بهشت خدا

«به نوم خداوند جون و ز هوش
که ویری زیو نی گدرته ز گوش

اخوی ار ز هر بد بووی تو رها
سر خَل نیاری به دوم بلا

بووی مینه دنیا ز بد رستگار
سر و سردیاری به تی کردگار

به گفتار پیغمبرت ره به جور
دل ِ زی شَهی ها به ای اَو بشور

بنه تی به ای گنبذ تیز گرد
که درمون ز اونه، ز خس هم به درد

نه دِرِ زمونه اساهس یه غا
نه آزار و نازی اجمنس ز جا

ز او بیشتری دون و بینت، شمار
بد و خوو، نهنگس هده آشکار»

سرانجم به بنگ بلندی اگوم
هزارون ِ بیتس، به چندی اگوم

شه توس و شهنامه چی زردکُه
منه بختیاری نشسته به رُه

روونه به هر زون گپ و کوچیر
به شادی و ماتم ایاهه به ویر

اناله وابا دل ز داغ پیا
ایاره دم تی، ز پیش و نیا

ایاره خدانه دم هونه دل
اشوره دلانه ز هر هاک و گل

وابا شعر فردوسی نومدار
دل بختیاری به پا و به کار

درودُم به فردوسی سردیار
کد و کدخدای به نوم و سوار

که زس منده زون و گپی و شهی
ز ایرون نهاده نُم و جاگهی

اخوم سیت بگوم گفتمونی ز ویر
نَگِر تو مونه وُر دَم برد و تیر

بده گوشته تا نه اشنن زمون
نَساهن کچه پا، سر گالمون
...

گمونم که فردوسی خوش بیون
رگ و ریشه ای داشت، اِز بختمون
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٥۳ ‎ب.ظ ; شنبه ٢٧ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

شاهنامه خوانی به گویش بختیاری در زورخانه شاهین شهر

 با همت و تلاش پیگیر برادر گرامی، جناب آقای رامین طهماسبی راکی و همکاری شهرداری شاهین شهر، همایش شاهنامه خوانی به گویش  بختیاری در روز شنبه 93/2/27، ساعت 5 بعدازظهر در زورخانه شاهین شهر برگزار می گردد. این افتخار شامل حال من نیز شد تا در این گردهمایی شرکت نمایم و از آن بهره ببرم. 

از پیگیری و تلاش جناب آقای طهماسبی در برگزاری و برپایی این نشست فرهنگی و  تباری صمیمانه سپاسگزارم و پیروزی و بهروزی هر چه بیشتر این برادر و همتبار دلبسته و مشتاق به فرهنگ بختیاری را خواهانم. 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٥۸ ‎ب.ظ ; شنبه ٢٧ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

نگاره ی(تصویر) مردانی از تبار پبدنی

برای دیدن نگاره ها، لطفا بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۳٠ ‎ب.ظ ; جمعه ٢٦ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

روز ملی حکیم فردوسی خجسته باد!

بناهای     آبـاد   گــردد   خـراب          ز بــاران و  از تــابش آفتاب

پی افکندم از نظم کاخـی  بلنــد         که  از  باد  و  باران  نیابد گزند

 بسی رنج بردم درین سال سی         اجم زنده کردم  بدین  پارسی

 نمیرم ازین پس  که  من زنده ام         که  تخم  سخن  را  پراگنده ام

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٤:۱٢ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢٥ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

چنچنه(chenchene- چیستان) بختیاری:

چنه؟ چنه؟
سهر و قشنگ و گردله - پر تا پره نفتس مله

sohro ghashango gerdele - por ta pore noftes mele
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۳٢ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٤ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

چم (معنی )واژه تنگ tang در نوشته بختیاری زیر چیست؟

چم یا معنی واژه تنگ tang در نوشته بختیاری زیر چیست؟
... ز تنگی، پسین تنگ، همبونه تنگاتنگ پر ز بلیط کردم و نهادم بار قاطر و تنگسه ور کشیدم و ز تنگ تینا زیدم به در. ز بخت بد منه ره، ته گیوم ادهره و تنگه پام زهم ابووه و ...

ستین بختیاری

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۱٥ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٤ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

روز بوو(پدر) به همه بوویل موارک با!

سر و سا، ستین، گیر زونی، بوو!

سر مال دل، آرمونی، بوو!

 

به شونا ایر گرم دستت نخرد

امیدا به باد و دلا سرد و زرد

 

به کهسار غیرت هدی سردیار

ز رنجت گل باغ، نشسته به بار

 

ور باد تند بد روزگار

بهون ار که منده به پا بر قرار

 

ز نوم و ز دار و ز کار تونه

که هر چه به پا هد، به وار تونه

 

نفس، آر و بر ار به سینه ایا

که بی تو بوو! یه دمی هم نیا    

 

 ستین بختیاری

 

 

 

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:۱٧ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٢ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

دلاپس هدم ( دلواپسم)

دلاپس هدم= دلواپسم

ز پاها پتی، مینه هارا، دلاپس هدم
ز هورا پتی، مینه بارا، دلاپس هدم


تلا هیرد و استیم ونده، بهونا به گل
ز افتو نشین، بی سر و سا، دلاپس هدم

...

ز اورا مزا، رود بی جون و دشتای هشک
ز سیلا تیا، سی باهارا، دلاپس هدم

...

ستین بختیاری
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٠٤ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢۱ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

دربس( بخش پایانی)

... و به دنبال آن شیون و زاری مادرم به هوا برخاست. گریه و زجه مادر و سکوت زنان حاضر پدرم را از وجود دختری دیگر آگاه کرد؛ رفت و پشت تپه خود را پنهان کرد...

گفتند که پدرم چند روز به مال نیامد تا این که مردان فامیل او را در بلندای کوه پیدا کردند و به مال آوردند؛ و گفتند که او مادرم را هر گز سرزنش نکرد. مادرم از شیر دادن به من خودداری کرد. اصرار پدرم و زنان مال نتوانست او را از این کار بازدارد و این کیچی (عمه) ماهپاره ام بود که با شیر بز مرا بزرگ کرد. پدرم گله گوسفند(میش) داشت و به جز چهار بز نر( بهده و سئیس) برای پیشرو گله، بز ماده نداشت؛ گاو هم نداشتیم. ولی کیچی ماپاره گله بزی داشت و بیشترشان هم نژدی بودند. بزهای نژدی گوشهای پهن و بلند دارند و پستان های بزرگ و آویزان و شیردهی طولانی تر و بیشتری نسبت به بز های دیگر دارند.
در گذشته که مانند امروز نبود که هم شیر خشک باشد و هم شیشه و پستانک! مردم به ناچار برای شیر دادن به بچه های مادر مرده و مادر بیمار و مادر بیزار از فرزند چون مادر من و ... از «انگله» مشک استفاده می کردند.به قسمت دست و پا در پوست دباغی شده انگله می گویند که هر پوست چهار انگله دارد. برخی هم از قسمتی از پوست بز نژدی یا گاوی که بخش پستان بود بهره می گرفتند که این قسمت را مردم از پیشتر آماده و می خشکاندند تا در موقع لزوم آن را خیسانده و نرم و از آن استفاده کنند. اما انگله همیشه در دسترس بود و کافی بود که از یکی از مشک های آب یا دوغ زنی ببرند و استفاده کنند. بخش باریک و انتهایی انگله را پس از جدا کردن، بر روی هم جمع کرده و می دوختند؛ کوک دوخت را طوری می زدند که شیر به آرامی از لابلای درزها بیرون بیاید و قسمت بالا و باز آن که بزرگتر و باز تر بود را، پس از پر کردن از شیر، با ریسمانی مانند در مشک آب و دوغ محکم می بستند. برای شیر دادن با انگله به بچه، یا با دست در دهان بچه ها نگه می داشتند و یا آن را بر چوب افقی تهده که در امتداد بدن کودک قرار داشت می بستند و نوک انگله را در هان بچه می گذاشتند و دست های او را از قنداق تهده بیرون آورده و آزاد می نهادند تا با دست آن را بگیرد و ...
سهم من هم کودکی شیر بز بود و انگله مشک؛ همه به شیر مادرشان قسم می خورند اما من نه! چون شیر مادرم را نخوردم. همیشه ترس داشتم که به شیر مادرم قسم بخورم چون مانند نامم باز دستاویز دیگرانی می شدم که می خواستند آزارم بدهند...
مادرم نام دربس را برایم انتخاب کرده بود اما پدرم که مرد مهربان و دوست داشتنی بود، هیچ وقت مرا دربس صدا نکرد؛ او به من می گفت: کُرُم! (پسرم)...

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٧ ‎ب.ظ ; شنبه ٢٠ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

دربس(دهدر بس، دختر بس) بخش دوم

 

 ... عده ای از ماجرا خبر داشتند و کسانی هم که بی خبر بودند، خودش برای آنها بازگو کرده بود و آگاه شده بود؛کسی نبود که از داستان بی خبر باشد. دربس تولد و زندگی بعد از تولد را برایم در حالی که پشم را می ریسید،  شرح داد. گویی که روحش قبل از تولد ناظر به دنیا آمدن و اتفاقات بعدی بود که برایم توضیح می داد! داستان زادن خودش را از پدر و مادر و دیگر اقوام شنیده بود اما با آب و تاب شرح می داد و معلوم بود که خود به آن شاخ و برگ هم داده بود؛ طوری می گفت که گویی دختر بزرگ خانواده بود که شاهد تولد خواهر و یا برادر کوچکتر خود بوده است! ... 

     «تا مادرم درد زایمان گرفت، پدرم از مال بیرون رفت و بر بالای تپه مشرف به مال نشست. ملای دعا نویس سرکتاب باز کرده دعا نوشته بود و به پدرم امید داده بود که این فرزندش، پسر است. پدرم یک اسکناس دو تومانی که پیر(سید) پیش ترآنرا پرپین (تبرک) و اوسی (افسون،طلسم) کرده بود در جیب خودش گذاشت تا وقتی که پسرش به نیا آمد و پسران مال به رسم و آیین بختیاری برای وریاندن (ربودن) کلاهش می آیند به رباینده کلاه که با آن کار مژده زادن پسرش را می داد، مژدگانی و پاداش بدهد.

     زنان مال، زیر بهون در کنار مادرم قرار بودند. یکی دینشت( اسپند) دود می کرد و دیگری کندر بر آن می ریخت و زنی دیگر نخ چله بری را آماده می کرد تا بعد از تولد به ملا بدهد تا دعای چله بری را بر آن بخواند و... در هیاهوی زنان مال مادرم هراسان جیغ و داد می کرد، فریاد می زد. شیون و گریه اش تنها از درد زایمان نبود، بیشتر از ترس دختر زائی خودش بود که هم باعث ناراحتی پدرم می شد و هم مورد غضب مادر شوهر و دیگر افراد فامیل واقع می شد. مادرم در میان فامیل نام دخترزا گرفته بود؛ گاه که حرفی از او به میان می آمد، و کسی جویا می شد و می گفت : چه کسی را می گویی یا از کی حرف می زنی؟ می گفتند: همو زینه دهدر زانه اگوم!(همان زن دختر زا را می گویم!) ...  

     پدرم که کیس کمر بسته بود و تفنگش را پر در دست گرفته بود تا در زمان خبر خوش زایش پسرش شلیک کند، مدام به مال سرک می کشید، گاهی پشت تپه پنهان می شد و گاه سری به مال می کشید، صبرش تمام شده بود و دلش می خواست صدای گریه پسرش را زودتر بشنود و با چند گام به درون مال بیاید و « بره نرمیشی» را قربانی عزیزش کند! توشمال ها که از بامداد آمده بودند، در خانه ی عمویم در کنار مال مشغول چای خوردن و استراحت بودند و آماده بودند تا با صدای «کل» زنان نوای شادی را همراه دل شادمان خانواده ی ما در ساز و دهل شان به صدا در آورند. خواهران بیچاره  هم دست دعا بلند کرده بودند تا فرزند جدید پسر باشد تا هم مادر از رنج بی پسری و هم آنان از غم بی برادری رهایی یابند.

     در هیاهوی زنان قابله و کمک دهنده، صدای گریه نوزاد شنیده شد و...
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٧ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۱٧ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

دُربس (بخش نخست)

... پشم را دور دست چپش تابیده بود و هر از گاه با دست راست پره (دوک) را می چرخاند و نخ می ریست و زیر لب دندال(نجوا و زمزمه) می کرد. نجوا هایش حاکی از غم و اندوه بود و گهگاه قطرات اشک در شیار چین های چروک خورده اش راه می جست. آه با اشک همراهی می کرد و گاه هق هق نای با  فر و فر پره در هم می آمیخت و گلو را از بغض تخلیه می نمود. موی سپید و چروک پوست دست و صورت گذشت بیش از هفت دهه را نشان می داد.     

     اسمش دُربس بود. اما او از اسمی که بر او گذاشته بودند بدش می آمد. متنفر بود وقتی کسی با این اسم صدایش می کرد. دربس در گویش بختیاری کوتاه شده (دختر+ بس) می باشد یعنی دختر بس و کافی است. مردم بختیاری نیز مانند دیگر اقوام پسر دوست بوده و هستند بنابراین خانواده هایی که دارای دختران  زیادتری نسبت به پسران  داشتند و یا اصلاً پسری نداشتند، نام دختر تازه زاده شده را با ترکیبی با «بس» می نهادند و در واقع به درگاه خداوندی التماس می کردند و التجاء می آوردند که این آخرین دختر خانواده باشد تا شاید خداوند پسری به آنان عطا نماید و اسمش را خداداد یا اله داد ... بگذارند!

     دربس(دهدربس)، خدا بس، ماه بس، امان بس، هیم بس(همین بس)، طلا بس، گل بس، زیاتی(زیادی)، کافی و ... از جمله نام هایی بود که بر دختران افزون متولد شده بر پسران، می نهادند. دربس پنجمین دختر و فرزند خانواده بود که در بدترین موقعیت به دنیا آمده بود. مادر دربس دختر زا بود و پسری برای خانواده به دنیا نیاورده بود. بیچاره مادرش که چه زجری و زخم زبان هایی را که تحمل نمی کرد!

     دربس اسم ممیرا را برای خودش انتخاب کرده بود اما بعضی ها که می خواستند اذیتش کنند و سر به سرش بگذارند دربس صدایش می کردند و از عکس العمل او وقت می گذراندند. هر کس که صدایش می کرد خدابس، فوری از سر ناراحتی جواب می داد: خدا کنا نه هیش کس! امر را امر خدا می دانست و آنها  را به خدا حواله می داد.

     داستان به دنیا آمدن و بزرگ شدن و نامگذاری دربس را همه می دانستند و ...

 
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۱٤ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٦ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

روشنگری در باره ی دا ز منه مال بنگ ...

...دا زمنه مال بنگ دهدرس اکرد: هی تیردار زیده زیتر هیوه هانه بیار هویرم ترش اوید!...

رهدم مال و به دا دهدر گدم: تیر نون پزینه اگوی؟ پیل بم نیشت و گد:اخوی بگوم تیردار تونه هم بزنا؟ گدم: په تیر داره اگوی؟ دووارته گد: ای ستین ور دار روای! بیلم؛ رو پی کارت! ...

ایسا دونین الا نرفین دایل که اگدن تیر دار زنات انکه چه؟

 برگردان به پارسی برای دوستانی که در خواست نموده بودند:

 مادر از میان مال( مجموعه ی خانه های چادر نشین) دختر را صدا می کرد: ای تیردار 

 

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٢۳ ‎ق.ظ ; جمعه ۱٢ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

بهشت ار بووه کوهسار خُومه

بهشت ار بووه کوهسار خُومه

او و هاک پاک دیار خومه

 

دوا و ز درمون به سی درد و غم

کلوس وا اَو اندول، کُنار خومه

setin

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

او اندول aw andool

او اندول aw andool
... جاتون سوز، دو ش خُم و دو تا ز گویل رهدیم به کهرنگ. دلم تش ازید سی خردن اَو اندول awandool. ز چلگرد دو تا جیر وا دل و گرداله استیدیم. ری گدسه هم سی پیه به جیر استیدم... نشونی گرهدیم گدن ار او اندول اخوین وا بروین سی دشت لاله و خوربه؛ اوچو غلوه داره...
ماشینه نهادیم پا کُه و کوله پشتیانه(تربه هانه) ورگرهدیم و زیدیم به کُه. به کَد کُه که رسیدیم پر بید ز او اندول، سوز و خوش بو و قشنگ! به نیا بو نهادم به فاش(گل، گل ریزه) او اندولا و دیندا هم جاتون سوز، او اندولا غاو کردن بی؛ غاواسه وا نُک چقو کندم و خردم. خوشمزه و خوشبو بیدن. به آرمون چن سالم رسیدم!...
جاتون همه یارونه هالی کردیم و پیه به جیره منه کُه ره وندیم و ...
هیشکیمون نوم علمی او اندوله ندونستیم. ز هم چو به سه تا ز مهندسون کشاورزی بختیاری و همتبار زنگ زیدم و زسون پرسیم که : نوم علمی، فارسی و ... او اندول چنه؟ بدبختانه هیشکی سون ندونستن تهنا یکی سون گد: ای علف هو ز دسته کرفسیانه(از گروه کرفس) و نومی غیر یو نداره! گدم: په تو که بختیاری هدی و ای همه هم درس خوندیه و اواندوله هم ایشنی و ز هم خردیه و .. نی بید تا سوو نوم علمیسه بجوری یا یونه به دنیا وا هیم نوم هو بشناسونی؟ ...
به گل و بلگ و غاو قشنگ و خشبوس نیشتم و دلم سهد به غریوی مندس منه کهسار بهتیاری که نه خومون ایشنیمس و نه مهندسین کشاورزی مون و نه دنیا...
ایسا چه؟ ایشنینس؟ زس خردینه؟ تُمس زیر دندونتون هد؟
ستین بختیاری
 
 
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٦ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم