پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

نوروز باستانی خجسته و همایون باد!

دُهُل کو، بِکو تا تَری وُر دُهُل

ز گِل سر دِراوُرده سوزی و گُل

 

بِکُن هُف به سازت، تو ای میشکال

زِنو ویده نوروز و شادی به مال

سال نو بر همه همتباران و هم میهنان خجسته باد، بهروزی و پیروزی و زایش طبیعت و بهار زندگی پیشکش همگان بادا.

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٦:٢۱ ‎ب.ظ ; جمعه ٢٩ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

نوروز را به شما همراهان گرامی شادباش می گویم

می توان هر روز را جشنی گرفت 
جشن «نوروز» خوش یک گانه، نه!


می توان با زر دوصد خانه خرید
آشیان گرم و پر مهرانه، نه!


می توان از پرنیان بستر نهاد
یک دم از خواب خوش عصرانه، نه!


از زمان شاید که عمری را گرفت 
رفته ها از دست را یک آنه، نه!


می توان با زور و زر جایی گرفت
احترام از خویش و از بیگانه، نه!


خانه را پر می توانی از کتاب 
دانش روییدن یک دانه، نه!


نوشدارو با دو صد زر می توان
عمر فانی را به یک پیمانه، نه!


می توان قلبی به وزن جان خرید
«عشق» پاک یک دل دردانه، نه!

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٦:٠٤ ‎ب.ظ ; جمعه ٢٩ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

نشانی مراکز عرضه کتاب از پوده تا پبده

نشانی مراکز کتاب « از پوده تا پبده » در دو شهر فولاد شهر و فلاورجان 
تا کنون:
1-فولادشهر- مجتمع تجاری کوثر- موزه پبده- جناب آقای داریوش پبدنی.
2- فلاورجان- خیابان طالقانی- کتابفروشی حافظ- جناب آقای قاسمی.
تعدادی از کتاب مذکور به شهر های شهرکرد، فارسان و چلگرد ارسال شده که در
 آینده نزدیک نشانی آن ها نیز اعلام  خواهد شد.
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:۱٦ ‎ق.ظ ; جمعه ٢٩ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

کتاب «از پوده تا پبده» به چاپ رسید

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٠۸ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٧ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

الفه، آیینی کهن در بختیاری

بختیاری ها در آخرین پنج شنبه ی(شب جمعه) هر سال برای مردگان خود حلوا می پزند و در نان مخصوص و به شکلی خاص و مرتب می گذارند و بین همسایگان و نزدیکان تقسیم  می کنند و باور دارند که مردگان در سال نو و با آمدن نوروز، چشم به راه بستگان خود هستند تا بر مزار آنان بیایند و برایشان خوراکی بیاورند. به باور مردم مردگان شیرینی را بیشتر دوست می دارند و بنابراین شیرینی خرما(حلوا) درست می کنند و بین مردم پخش می نمایند.

    الفه آیین و سنت کهنی است که از دیرباز و از زمانی که دین مردم ایران زردشت بود در میان آنان مرسوم شده است. زردشتیان ابتدا مردگان خود را بر بالای کوه های بلند و غیر قابل دسترس حیوانات قرار می دادند تا گوشت بدن آنها به وسیله پرندگان خورده شود و سپس استخوان ها در گورخانه های محصور قرار داده می شد. مردم هر سال با فرا رسیدن نوروز به گورخانه ها می رفتند و از مردگان خود دیدار می کردند و بنا به باور خود، انواع خوراکی و شیرینی می بردند و در کنار آنها قرار می دادند. آنان بر این باور بودند که مردگان در پایان هر سال و با آمدن نوروز چشم به راه بستگان خود هستند و شیرینی و خوراک از آنها طلب می کنند. این آیین کهن را به نام نوروزی یا جشن کوچک و ... می نامیدند.

     این آیین کهن با آمدن اسلام به ایران و مسلمان شدن مردم و شیوه خاکسپاری بر اساس دستورات اسلام، تغییر جزئی دید و بجای رفتن به گورخانه بر سر مزار مردگان رفتند و حلوا و خوراکی را بین مردم تقسیم نمودند؛ کاری که امروزه در میان مردم بختیاری و بیشتر جاهای کشور ایران مردم انجام می دهند.

مواد حلوا در بختیاری از خرما، آرد، روغن حیوانی، شیر و مواد خوشبو و طعم دهنده مانند هل و میخک و غیره تشکیل می شود.

     نان حلوای الفه در بین مردم بختیاری به دو صورت پخت می شود. برخی طوایف از نان لفه و بعضی از نان فتیر(تیری) تکی برای حلوای آخر سال(الفه) استفاده می کنند.

     نان لفه نانی است که کمی تخمیر شده و از نان تیری ضخیم تراست. نان لفه تقریباً شبیه نان لواش است. این نان به صورت تکی و بر روی تاوه پخت می شود. لف در گویش بختیاری به معنای تک و تا و یکی از دو تای یک جفت می باشد و به صورت تکی پخته می شود.

    نان پتیر(فتیر) یا تیری نانی است که بدون تخمیر شدن و ورآمدن(برآمدن) پخت می شود. مردم بختیاری به نان فتیر تیری هم می گویند زیرا زنان چانه(گلوله) خمیر را با چوبی باریک و بلندی به نام تیر پهن و بر روی تاوه قرار می دهند. معمولاً نان تیری بر روی تاوه و بر و بر روی هم و به صورت چند نانی و چند لایه ای پخته می شود. نان فتیر بدین صورت پخت می شود که زنان هنرمند و با سلیقه بختیاری خمیر پهن شده اولی را که بر روی تاوه قرار داده اند به حال خود می گذارند تا پخته شود و سپس  خمیرهای پهن شده توسط تیر چوبی را بر وری نان روی تاوه قرار می دهند و دو برگه نان را با هم بر روی تاوه بر می گردانند تا خمیر تازه بر روی تاوه قرار بگیرد و پخته شود. به همین ترتیب لایه های دیگر بر روی هم قرار داده می می شوند و به نوبت بر گردانده می شوند تا پخته و آماده شوند. پس از انباشتگی لایه هایی از نان تیری، پنج تایی یا ده تایی از روی تاوه بر می دارند و دو تا می زنند تا به صورت یک مثلث در آید و به آن «چپه» می گویند.

     زنان هنرمند و کدبانوی بختیاری برای این که نان تیری در هنگام جدا کردن پاره و یا نامرتب از نظر شکل در نیایند، برای حلوای الفه به صورت تکی آن را می پزند؛ یعنی هر ورقه نان تیری با پخته شدن از روی تاوه برداشته می شود و نان دیگر بر روی تاوه قرارداده می گیرد. به نان پتیر تک پخت، نان تا نیز می گویند. نان حلوای الفه یکی یا دو تایی انتخاب و گلوله ی  حلوا در وسط آن قرار داده می شود و دو تا می خورد و به صورت یک چپه کوچک در می آید و بین مردم تقسیم می شود. هنوز در ورستاها و عشایر بختیاری نان لفه و تیری می پزند و حلوای الفه را درون آن می پیچند و بین بستگان و همسایگان پخش و توزیع می کنند.  

     امروزه شاید تهیه و یا پخت نان تیری یا لفه برای مردم شهرنشین بختیاری مقدور نباشد اما مواد اصلی آن یعنی خرما و روغن حیوانی را بکار می برند و هر گز از روغن های نباتی و شکر به جای خرما استفاده نمی کنند و بر این باورند که حلوای پخته شده با روغن های نباتی و صنعتی و شکر به دست مردگان نخواهد رسید و بهره ای از آن گرفته نخواهد شد. روان همه ی رفتگان شاد.

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٤٧ ‎ق.ظ ; دوشنبه ٢٥ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

الفه ز ویرتون نروه! مرده یل مندیرن! روغن تون خش بووه و ...

... دام رُت هرمانه ناهاد پیشم و گد: رو دستاته خوو بشور و بیو هرمانه هسته بکن...

خُس هم رهد و گانه دُهد و یه باده شیر اورد و ناهاد سر تش. هیوه هانه ز زیرس کشید تا وا گرما انگشتا چاله بجوشه...

لینه(لگن را) ناهاد پا هور و نصمسه پر کرد ز آرد . وا آربیز دو کرت آردانه  بِهد.

 شیر جوشست بی و ز ری تش جاله دروردس. دیگه ناهاد جاس و چمتانه آورد زیرس و 

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٥٠ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢٤ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

تاته نوروز اُن ایا...

تاته نوروز اُن ایا، های کل و گاله بزنیم
دووِ اسپیده ز مشک وا یه پیاله بزنیم

وا بگوین هف بکنه ور منه سازس میشکال
تا دهل کو بزنه چوپه گریم ور منه مال

دست ور دست بنیم شادی کنیم سی دل یک
پا به پا ره بزنیم تا ز دلامون روه لک

هی بشونیم به هوا دست و دو پانه سر گل
تی به تی، شونه به شون، گرم کنیم هونه دل
...
(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۱۱ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٠ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

ای ماه نه، او ماه...

... هر جه سیس اکنی، نی اشگاره! هی ز آدم بستونکاره! دست بردنس درازه و دست واپشت دادنس کوتال!  
تی خواستنس زله و تی دادنس کور! منی بس بدهکاری! هی ...
گدم: آزمون واکینی؟
زمون گد: وا هیم تی پیسه هونم! وا قواتم که جور آسیو کا سامیار که الغر شل کرده و گلیس واز آویده به شیو
 اَو، هی اکپنه و واپس نیده! بم بدهکاره و دووارته هم ایا زم استونه و واپس نیده...
گد: په اگو چه؟ اگو نیدمت؟
زمون گد: هی کر اگو چه بدهکاری پیل بستونکارینه خرده و نداده! و ...
گدم: په سندی زس نگرهدی؟
گد: چرا! سند زس گرهدم.
گدم: خا رو شکایتسه بکن به قاون و پیلات زس بستون!
گد: ای خدا منه کولت نرهده یو یه ناشادیه! مونه بی سوات گول سامیار نافرنگ و چارچوله باز سوات داره 
خردم. 
گدم: چه جوری گولته زید؟
گد: خُس سند بدهکاری خسه نوشت. منه کاغذ نوشته:
تلو زمون مبلغ هزار تمن بر زمه خود قبول دارم که ای ماه نه، او ماه دادنی باشم...
گدم: خا ماه بهدی رو و تلوته بستون!
گد: هی کر تاریغ ننهاده سی سند ...
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:٤٢ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٩ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

پر پر شدن مسلم عزیز مردم طایفه پبدنی را داغدار کرد...

حادثه ای دلخراش،مسلم جوان برومندی را از طایفه پبدنی گرفت و خانواده و فامیل را در ماتم و سوگ او به غم نشاند. 

در این واقعه اسفناک، شادروان جوان ناکام مسلم امیری پبدنی به آسمان پرواز کرد و یاد عزیز و ارزشمندش را در دل ها به جا نهاد. 

این ضایعه اسفناک را به پدر، مادر ، برادران، عموها، دایی ها و  خانواده بزرگ امیری و تش ارجمند عبدالعلی پبدنی تسلیت عرض کرده و خود را در این غم و ماتم بزرگ سهیم و شریک می دانم. روانش شاد و یادش گرامی باد!

مراسم هفت : روز پنجشنبه 21/ 12/ 93- مسجد امام حسین (ع) محله a A - از ساعت 9 صبح 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۸:٢٧ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۱٧ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

زبانزد بختیاری...

ماله اَو ابره، یونه خَو ابره!    male aw ebare, yone khaw ebare

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۸:٥۸ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۱۳ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

عکس هایی قدیمی از مردان طایفه پبدنی در حدود سه دهه پیش

ارسال کننده عکس ها: نوجوان خوش ذوق طایفه جناب آقای علی جمشیدی پبدنی

 

پبده و پبدنیَ

 استاده از راست: خسروخان جمشیدی پبدنی- آنادر جمشیدی پبدنی- آنجفقلی جمالی گله- آگرگعلی جمشیدی پبدنی- آمحمدعلی ناصری پبدنی - آکلبعلی جمشیدی پبدنی.

نشسته از راست: آحاجت عبدالهی پبدنی- آاله داد ناصری پبدنی - کودک احتمالا شهرام جمشیدی پبدنی 

 

پبده و پبدنیَ

از راست: کربلایی اسماعیل ناصری پبدنی- خسروخان جمشیدی پبدنی- آحاجت عبدالهی پبدنی- آگرگعلی حمشیدی پبدنی

 پبده و پبدنی

از راست: آمرید جمشیدی پبدنی- آفیض اله جمالی پبدنی- آمنوچهر مرادی محمودصالح- آطهماسب مرادی محمودصالح- آشاهپور جمشیدی پبدنی - ایستاده آکوروش جمشیدی پبدنی- دو نفر بعدی شناخته نشدند.

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۳٤ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٢ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم