پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

دیدمک

دیدمک پرنده ای است که بر بلندی ها می نشیند و آوایی دی، دی دیدمک را سر می دهد که گویی کسی را دیده و به او می گوید: تو را یا او را دیدم.

 مردم بختیاری این موجود را  پرنده هشداردهنده می دانند و معتقدند که او هرگاه کسی را در حین کاری خلاف و غیر اخلاقی و غیر عرف ببیند، این ندا را سر می دهد یعنی تو را دیدم! یا او را دیدم!

نام پرنده دیدمک در فرهنگ بختیاری علاوه بر کاربرد نمادین هشدار،  به صورت ضرب المثل نیز بکار برده می شود.

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٥۱ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۳٠ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

پخار عمومی هووه ها شرکت نفت و خوراکیا جور وا جور زنگل

    هووه موو به جنگیه کوت عبداله نهنگ اهواز منه هووه ها شرکت نفت بید.  هندا 4 -5 سالم داشتم؛ همه چی خوو به ویرم هد. بنگله ها دو ردیف بیدن. هر ردیف سی خوس یه پخار عمومی داشت؛ پخارا شو رو اسهدن. زنگل بیشتر بهد ظهر وا قابلمه ها ایودن سر پخار و خوراک اپهدن. پیایل یکی یه سپرتاس داشتن.

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:٠۸ ‎ق.ظ ; یکشنبه ۳٠ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

مهر مادر

مهر مادر، مهر پاکی بر دل است

                                 نور مادر، رهنما بر ساحل است

مهر و نور مادری لطف خداست

                        وای بر آن کس که از «او» غافل است

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٢٠ ‎ب.ظ ; شنبه ٢٩ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

سال کولو( سال کولینه، سالی که ملخ آمد)

نوشته آقای محمد داودی

   بهار ز‌‌‌ه کمرکش ماه دویوم گودشته بید. هنی بو شوبوا و مزه نقل و نواته عید زیر دندونامون بید. رختا عیدمه کم ایپوشیدوم، ترسستوم بدهرن؛هر وقت ایخواستیم بریم مال میهمونی ایپوشیدمسون. شلوار عیدم سیم گوشاد بی، بووم گود یه نمره گفتر بستون چیناکه تو بچه یی و قد ایکشی.

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٠۱ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۸ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

فروغ داوودی حموله شاعره نوجوان بختیاری

 فروغ داوودی حموله سراینده نوجوان بختیاری سروده های خود را با عنوان « من شاعر متولد شدم» چاپ و منتشر کرد. سروده های این سراینده نوجوان سرشار از عاطفه و احساس لطیف کودکانه است که گهگاه نیم نگاهی هم به دنیای بزرگترها دارد.

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:۳٠ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢٦ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

شعر مثل گونه بختیاری(بدون شرح)

 

دلم خشه که مو زهنه امیرم

شو ز سرما و روز ز گسنه ای امیرم

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٤٧ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢٦ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

مثل در سروده های بختیاری

مو به سی تو ازنم وصله به جونم

تو به سی کی ازنی که مو ندونم

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:٤۸ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٤ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

سی خوتون

سر دارون ای سکو خانی و کیخا سی خوتون
سر میلس، گل جا، پشتی بالا سی خوتون

کله بور کزی، کالک فردشکی سی مو
کله خسروی و گیوه و چوغا(چوقا) سی خوتون

یه تلیش بهر ز جا وارگه برنج سوری سی مو
دپن پر و دوون باشقه منجا سی خوتون

یه بغل بافه زردنگ و دو چپ سیله سی مو
پلک و چیر و همه خرمن وا جا سی خوتون

یه پیاله پر دوو وا تل موسیره سی مو
کره و توچری و دوری حلوا سی خوتون
...

...

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:۳٤ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٤ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

مثل بختیاری

نه دِشمِن به دوست ابووه و نه پُف به گوشت!

نه دشمن به دوست میشه و نه جگر سفید(شش) به گوشت!

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٤ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢۳ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

به نظر شما خط نوشتاری زبان و گویش خود(بختیاری) را تغییر دهیم یا اصلاح کنیم؟

مقاله از استاد ظهراب مددی در باره خط زبان و گویش بختیاری

تغییر، اصلاح و یا ناممکن؟ 

نیاز با داشتن خط خاص زبان خودمان سال هاست که مرا به خود مشغول کرده است.چندی پیش همراه با قلم به دستان یا بهتر بگویم شاعران بختیاری مهمان شاعر خوب آقای قهرمان محمدی بودم.ایشان سفارش کردند که درباره ی زبان صحبت هایی داشته باشیم که  به جای آن در باره ی نیاز ما به خط سخن گفته شد .در چهره ی برخی همراهی و بر چهره ی بعضی هم نگرانی  دیده می شد.در همان جلسه آقای اقبال صالحی قول داد که مطلب را مفصل برای چاپ در نشریه ی کهرنگ درج کنند. موضوع با عجله و گذر تند از روی آن، به اتمام رسید و بر این باورم که این کار شدنی نیست. منتظر نظریات شما دراین باره هستم.     حسین عبدالهی پبدنی 

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٢٦ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢۳ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

سهراب عبدالهی پبدنی به سرای جاوید شتافت

سهراب عبدالهی پبدنی

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۱٧ ‎ق.ظ ; شنبه ٢٢ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

سهراب عبدالهی پبدنی در گذشت

یاد سهراب عزیز و گرامی همیشه در خاطره ها خواهد ماند،روانش شاد و یادش گرامی باد.

شادروان سهراب عبدالهی پبدنی

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٤:٥٢ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۱ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

سر گذشتی ز دالو شاهزاده و دالو نواته[1]

       سر قوات[2] بچه به اشکم[3] بیدم که توو گپ[4] گرهدم. لاشم اوید به یه فیزور[5] و جور کلجه[6] ور خوت کوو[7] آوید؛ به رهرو[8]مردم و زنده اویدم تا ز گرمسیر رسیدیم به جاگه


- نباته،نباتی، نامی زنانه در بختیاری.[1]

-قباد[2]

- باردار[3]

- تب بزرگ[4]

- دانه چرکی، دمل، جوش[5]

- جلیقه زنانه، کت زنانه[6]

-آبی، رنگ آبی[7]

- کوچ[8]

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:۱۳ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۱٧ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

آیا برابر فارسی واژگان بختیاری زیر را می دانید؟

کش کورkash kavor   

وشخستن صwashkhesten     

سیکهsike         

کفنیدن     kofniden         

ورهلاسستن varhalasesten 

بقیه موارد در ادامه مطلب...  

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۱٥ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱٧ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

مثل ز هر ورست یه گرده دید!

مثل ها بیشتر بر اساس رخداد و اتفاقات واقعی ساخته و پرداخته می شودو برخی مثل ها نیز ساختگی است که بنابر تفکر و اندیشه خیرخواه افراد خبره و فرهیخته جامعه برای

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:٤٦ ‎ب.ظ ; جمعه ۱٤ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

مثل گمبه کن و

گُمبه کن و گاله زن.   Gombe kano gale zan.                                             

کسی که فقط جنب و جوش دارد و حرف می زند و عملی انجام نمی دهد؛پر جنب و جوش و پر هیاهو(منفعل، بدون عمل، متظاهر، هوچی)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٠:٥۳ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ۱۳ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

ضرب المثل بختیاری

چوونه که بلند اکنی، سی دُز اجه. 

Choone ke boland ekoni saye doz eje.   

چوب را که بلند می کنی سگ دزد فرار می کند. این مثل کنایه ای است به افراد سودجو و دست کج و خلافکار که همواره از تنبیه و آشکار شدن عمل زشت خود هراس دارند و با مشاهده هر حرکت از سوی دیگران گمان به تنبیه خود دارند.  

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٢:٢٧ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱۳ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

تلگراف از اصفهان به روزنامه حبل المتین کلکته بیست و هشتم جمادی الاخری

حبل المتین، بعد از شهید شدن یازده نفر خاصان و کثیری بختیاری، ملت فاتح و صاحب منصبان نظام و قزاق تسلیم، شاه در سفارت روس پناهنده، پارلمان دائر.

                                              نجفقلی صمصام السلطنه

بر گرفته از تاریخ بختیاری نوشته سردار اسعد

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱٠ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

تلگراف جناب صمصام السلطنه به روزنامه حبل المتین کلکته

حبل المتین، طهران مسخر، سلطنت آباد محاصره، مسلک رقیمه دو ماه قبل را تصویب می کنم، به مراکز خارجه و حجج عتبات عالیات اطلاع بدهید.

                                             نجفقلی صمصام السلطنه

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤٦ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱٠ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

فتح اصفهان به دست بختیاری ها در آغاز مشروطه خواهی ملت ایران

     «روز یازدهم[ذیحجه] سربازان و بختیاریان مشغول جنگ بودند،اما فتح از هیچ طرف ظاهر نمی شد و تحصن اقبال الدوله در آن روز مستور ماند. تلگرافخانه وقایع را به

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٠٧ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱٠ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

توضیح برای مثل «پتل عسل» کرد

پتل عسل کرد، مثلی است کنایه آمیز که برای افراد بی بازده، ناسودمند، بی اصل و نسب، نانجیب و خودنما بکار برده می شود. وقتی شخصی توانائی،شایستگی و تخصص انجام کاری را نداشته باشد اما به نحوی آن را به انجام برساند و برای خودنمایی به رخ دیگران بکشاند، در آن صورت کاربرد مثل در باره او عینیت پیدا می کند.  

    

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٦:۱٩ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٩ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

مثل بختیاری

   پُتُل هم عسل کرد!                                                 

!Potol ham asal kerd

(سوسک هم عسل داد، وقتی که سوسک هم عسل می دهد!)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٥٥ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٩ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

تر ترنه

تُرِ تُرنِت مِنه تیشنیم دیاره   

                          سر و لاشم هنی گیله ملاره

ندونم تا به کی تالی ز ترنت

                         تناف گردن چی مو به داره

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٥ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٩ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

برای آنانی که ناخودآگاه به انتشار پیامک های ناپسند بختیاری اقدام می کنند!

مادر ما خاک ما، فرهنگ ماست

روشنی بخش دل پر رنگ ماست

 

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٥:٠٠ ‎ب.ظ ; شنبه ۸ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

یادس بخیر

شعر از آقای دلاور سلجوقی پبدنی

یاد کردم  مو ز سالای نیا                 ز  دبستانی به گردو علیا

خاطرات برف و بارون و تدرگ        سال پنجاه و یک و بستن دِرگ

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٥٦ ‎ق.ظ ; جمعه ٧ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

دالو 1 مَکارو 2

متل از آقای رامین طهماسبی راکی

     زمون قدیم یه دالویی  بید که ز تنبلی هیچ هونه سه پاک و پُرچ 3 نی کرد ، یه رو  جارونه ورداشت و هونه سه پاک پیلیت 4 کرد. قالی نه که ارُفت 5 ، یه ، یه ریالی جست.

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٠۱ ‎ق.ظ ; جمعه ٧ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

جاده دزپارت، راه ابریشم کوچک در بختیاری

     جاده دزپارت یا دژپارت راهی است پلکانی که در زمان سلسله هخامنشیان از ایذه تا گردنه رخ کشیده شده بود. بختیاری ها به آن، جاده دسپارت یا دسبارت می گویند.

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٤:۱٢ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٤ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

پره های قسمت زیرین آسیاب آبی

آسیاب آبی-حسین عبدالهی پبدنی

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٤۱ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

هزار پیشه

     «هزار پیشه» نام جعبه ای زیبا، منقوش و از جنس چوب بود که با حفره هایی کوچک و بزرگی که در آن تعبیه شده بود، تشکیل می گردید. هر حفره به صورت منظم و زیبا و به شکل وسیله ای که درون آن جا می گرفت حک و ساخته می شد.

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:۳٦ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

اوزی آئینی فرهنگی و اجتماعی در قوم بختیاری

      درگذشته بین مردم بختیاری رسم نیکو و پسندیده همیاری دستگیری از جوانان در موقع ازدواج وجود داشت که به آن «اوزی» می گفتند. شکل امروزه آن هدیه دادن بستگان و دوستان است که به صورت نقدی یا جنسی(کادو) به عروس و داماد پیشکش می شود

ادامه مطلب
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱٢:٠۸ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢ بهمن ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم