پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری

خاک ایران، مادر من با شماست

خاک ایران، مادر من با شماست

چشم دل با خشت جانش آشناست

 

دست بیگانه به سویش گر رود

بر سرش آن ضربت شمشیر ماست

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۸:٠۸ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱۸ خرداد ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

دل در گروستی و

دل در گروستی و دو دیده به در است

عشقت به برستی و خیالت به سر است

بر یال افق مانده نگاهم به امید

هر گاه و گهی،در ره تو این نظر است

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:٠٤ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۱٧ خرداد ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

کهنستن تی پهری تهماس و ...

... دستاس ری تیاس بید و هی اغارنید و اگد: به دادم برسین! امداد!...
کی گودرز رسید بس وگد: تهماس چته؟
گد: پوریز زیده منه تیم و تیمه کنده.
کی گودرز گد: کو تیته کنده؟
گد: تی پهریمه! 
 ...دست هایش را روی چشمانش گذاشته بوذ و فریاد می زد و می گفت: به فریادم برسیو! کمکم کنید!
کی گودرز سر رسید و گفت: تهماسب چته؟
گفت: پرویز ده تو چشمم و چشمم را در آورده.
کی گودرز گفت:کدام چشمت را؟
 گفت: چشم کناری ام را!

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱:٠٠ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۳ خرداد ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

جراحی بختیاری و تگله(بخیه) زیدن وا[1] تال[2] دین[3] اسب

جراحی بختیاری و تگله(بخیه) زیدن وا[1] تال[2] دین[3] اسب
... مالخدا[44] پیا خووی بید و ز خووی هیچی کم نداشت؛ هم ز گفت و لفت و هم ز کد و بالا، پیایی بید به تموم مهنا بختیاری. منه ری[5] پهن و مِردونس تهنا جا یه زهم[6] باریکی ز گوشه لو[7] تا دین ایلوارس[8] تیانه[9] به خوس ادُهد[10]... گاشد[11] که ز تُر تی[12] مو و هونون[13] که وابام[14] بیدن فهمست[15] که خوس سر تاله[16] واز کرد و گد:

گویل بختیاری! ادونین[17] که نیاترون[18] چی دون[19] مون غلوه[20] بیدن و منه و هر کاری ز مردم ایل کار گُش[21] بیدن و کارا دشخواره[22] هم خسون[23] انجم ادادن[24] و ... 
زهم ِ منه ریمه ابینین؟ یو جا لغه[25] اسبه! یه اسب هار و تور[266] داشتیم که سرکش بید و تهنا بووم اترست[27] وادارس[28] و سوارس وابووه؛اسمس خرسان بید. کوچیر که بیدم، یه کرت[29] ز پشت سرس رد وابیدم به لغه زید منه ریم. ز گوشه لو تا دین ایلوارمه تیلیشنید... [30]
اوسو[31] نه حکیم[32] بید و نه تال تگله[333] که چی امروز تگلس بزنن؛ بووم ز دین اسب خرسان چن تا تال کند و کرد به سیزن[34] و زهم لومه دُهد[35]؛ ز دین ایلوارم تا گوشه لومه تگله زید که منستی تگله ها دست یه حکیم جراحه! ... جاسه[36] ابینین که منده اما بووم[37] ز یه حکیم جراح هم بهدر[38] دهدس[39] و بهد چن ماه هم خوو آوید...

اخوم بگوم که: درواستی[40] و لابدی و سختی آدمه به یه پاره کارا اواداره که همو کار سرتال خیر ابووه؛ اما خداییس مردم بختیاری، هم نوآور بیدن و هم خوش فرگ؛ یونه که ایما به نیایل مون سربلندیم و بسون افتخار اکنیم...


[1] - با

[2] - تار، نخ

[3] - دم

[4] - خدای مال، صاحب خانه،

[5] -چهره، صورت

[6] - زخم

[7] - لب

[8] - تا انتهای آرواره اش

[9] - چشم ها را

[10] - به خودش می دوخت

[11] - گاه شاید، شاید

[12] - از مسیر دید، از جهت نگاه کردن

[13] - آنها

[14] - همراهم

[15] - فهمید

[16] - سر نخ، سر حرف

[17] - می دانید

[18] - گذشتگان

[19] - دانا

[20] - بسیار، زیاد

[21] - کارگشا

[22] - کارهای دشوار را

[23] - خودشان

[24] - انجام می دادند

[25] - لگد

[26] - چموش، سرکش

[27] - می توانست

[28] - نگهش بدارد

[29] - یکبار

[30] - پاره کرد، شکافت، شکافته کرد

[31] - آنگاه، آنوقت

[32] - پزشک

[33] - نه نخ بخیه

[34] - سوزن

[35] - دوخت

[36] - جایش را

[37] - پدرم

[38] - بهتر

[39] - دوختش

[40] - نیاز

«ستین بختیاری »

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٤:٤٧ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱ خرداد ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

کاش امشو مه درا تا بس بگوم


کاش امشو مه درا تا بس بگوم
زی شو شه کنده ور جا بس بگوم
کاش نی مند ای همه ور زیر اور
تا منه صحرای روشنا بس بگوم
نی منه بال تیا نرقس به گل
تا ز رنگ سوز مینا بس بگوم
...
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۸:٠۸ ‎ق.ظ ; شنبه ٩ اردیبهشت ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

جنگ گویل و منجی کاری بی آستاره و ...

جنگ وست؛جنگ سر یه دپن زمین بید. هو اگد تو یه گُم بیشتر گرهدی و یو اگد نه! ...

بنگ تفنگ بید که گوشنه کر اکرد و شلک تیر و برد بید که به لاش و سر پیایل جنگ کن ابارست. جنگ کنون یا منه سنگر بیدن و یا نمد به دست خوسه  ری به ری ور برد و گرز دِرِست اواداشت. گل و برد ز ور هین گوو زنی سُهر اوید بی و تُر هین منه ری و گردن و لاش پیایل ز کوو زنی و گوو کشی اگد! کیک و چر زنگل دو طرف، پیایله ز جنگ نه وارند!منجی کاری پیایل ای طایفه و او طافه هم کاری نکرد و چن تاسون هم منجا جنگ زهمی و هیرد و تلو سون کرد و ز جر و جنگ گوو کشی دیر کرد. دو طرف به هیشکی گوش نی کردن. هیکشی سی دستگرونی و منجاکاری نمند و جنگ گوو کشی داغ اوید و ...

بی آستاره تا دید که منجی کارون کاری ز دستسون نیاهه، لچک و مینانه ز سر کند و وند به گردن و ترنه هانه شیونید منه ری و چُلنید منجا میدون جنگ و رهد منه بارون تیر و برد...

پیایل وا دیدن بی آستاره یه هو دست ز وندن تیر و برد و ز شوندن گرز کشیدن و جنگ دست کشیدن و جنگ خوسید و پیایل ز گوو زیدن و گوو کشی وارستن...

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۱۳ ‎ق.ظ ; شنبه ٢ اردیبهشت ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

تشنه ای محتاج یک قطره ز باران مانده ام

 تشنه ای محتاج یک قطره ز باران مانده ام

شاخه ای افسرده در خشک بیابان مانده ام

 

شد نصیبم ابر استرون به پهنا آسمان

در فرود شبنمی از چشم جانان مانده ام

 

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:٤۸ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۳٠ فروردین ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

کار دست بچه یل بختیاری و ...

 یکی ز کس و کارون که معلم یکی ز آبادیا نزیک لالی بید؛ بم گد: کار دارم ؛ یه چن روز بیو جام سر کلاس. ز لالی سوار ماشین وابیدم و به راننده گدم که مونه تی آبادی ... پیاده کن. منه یه شوری واستاد و گد: ز هیم شور اروی تا برسی به لا رُهی و ...

رهدم و رسیدم و دم صحو زی، آقا معلم رهد ز دین کارس و مو هم آویدم معلم کلاس. کلاس 45 نفر دانش آموز داشت؛ سر برنامه کلاس کار کردم. زنگ اول ریاضی بید و ... زنگ دیندایی هم کاردستی. 
بچه یل گدم: کاردستیاتونه درارین. یکی یکی کاردستیاسونه که ایوردن و مو هم نمره بسون ادادم. قشنگ بیدن؛ نترستم عیو ایرادی منسون بجورم!ز دم نمره بیست دادم بسون... ز همه یکی سون کاردستی نداشت. تا نومسه خوندم و اوید، نهاد وا گریوه و یه دستس ری تیاس بید و یه دستس هم انگسته گرهد بی وا والا و گد: آقا اجازه! مو راست نکردم ... یه هو بچه یل وایک نهادن واهند! گدم نه هندین ! خوو نید! و ... جغله گد: آقا اجازه هی تهمره بم ادرارن و ... یکی ز درگل گد: آقا اجازه! یو کری یه اسو یه لال بهیگ اورده سی کاردستیس ... دوارته وا یک هندستن و جغله هم نهاد وا گریوه و گد: ددوم راستس کرد بی اسو دادمس ... 
به جغله گدم: خا عیوی نداره بیارس تا نمره بت بدم... گد: بسکه تهمره دروردن منه ره زیر یه بردی 
معلم دو کل کلاس، دو تا رفک زید بی به دیوار، یه کل کاردستیا درگله نهاد بی و یه کل هم کاردستی کریله.
 لال بهیگ بید، بهیگ بازندوک(بابازک)،بند سیزن، لچک، هورج، هورجین، هور، تی یر، تیر ، توسی، ملار،ارغد، مشک، ناونده ز دون علفا،قاو دینشت و نوک(نمک)و ... کاردستی درگل بید و دارهیش، جفت، گرز، نی شیت، تیشه چووی، کلند چووی، بالنده تاشیده ز چوو، چی کوگ و ...، داس سایه هول(ساته هول،ساده هول،مترسک) و ... هم کاردستی کریل؛ راستیاس یه نمایشگاهی ز کار دستی و هنر درگل و کریل بختیاری بید...
اسو که معلم اوید بس گدم که مو که مزد زت نستیدم اما بجا چن روز که بجات بیدم چن تا ز هیم کاردستیانه بدم؛ گد: هر چه پیل اخوی بت ادم اما ز یونون نه! تیم هنی ز دینسونه و دلم واباسون ...

(ستین بختیاری)

نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٩:۳۸ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۳٠ فروردین ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

سیزده بدرم، به توو، نه جامه

سیزده بدرم، به توو، نه جامه
سوزی ِ دلت هی به نیامه

کی گد که تیا تو سور و شیمن
هر جا اروم تیا تو وامه


نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ٧:٥۸ ‎ق.ظ ; یکشنبه ۱۳ فروردین ۱۳٩٦
Comments نظرات () لینک دائم

سال نو موارک! صد سال به او سالا! تنتون درست و دروا!

سال نو موارک! صد سال به او سالا! تنتون درست و دروا!


زمستون رهد و منده ای سیاهی
به منجا ری زغال بی پناهی

به تیغشت بهار و شاد نوروز
تیا مندیر پاتن تا بیاهی

(ستین بختیاری)
نویسنده : حسین عبدالهی پبدنی : ۱۱:٥٧ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۳٠ اسفند ۱۳٩٥
Comments نظرات () لینک دائم

← صفحه بعد